19 Σεπ 2010

Διακοπές στο Διάστημα ετοιμάζει η Boeing

Νέος τουριστικός προορισμός
Σκάφος για επιβατικές πτήσεις στο Διάστημα ετοιμάζει η Boeing

Ατλάντα
Σε συνεργασία με την Space Adventures, την εταιρεία που αναλαμβάνει να στέλνει τουρίστριες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, η Boeing σχεδιάζει να προσφέρει πτήσεις αναψυχής σε χαμηλή γήινη τροχιά από το 2015.

H διαστημική κάψουλα CST-100, η οποία αναπτύσσεται από τη Boeing για τη NASA, θα μπορεί να μεταφέρει επτά επιβάτιδες σε τροχιά ή μέχρι τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Αργότερα, θα μπορεί να πετάει και σε «ιδιωτικούς διαστημικούς σταθμούς».

Όπως ανακοίνωσε ο γίγαντας των αεροδιαστημικών και αμυντικών συστημάτων, οι πτήσεις απευθύνονται σε ιδιώτισες, εταιρείες, μη κυβερνητικές οργανώσεις και ομοσπονδιακές υπηρεσίες των ΗΠΑ.

Οι τιμές των εισιτηρίων δεν έχουν καθοριστεί, θα είναι όμως «ανταγωνιστικές», υπόσχονται οι δύο εταιρείες σύμφωνα με το Reuters.

Βασικός ανταγωνιστής του CST-100 θα είναι πιθανότατα το SpaceShipTwo, το σκάφος της Virgin Galactic που προγραμματίζεται να ξεκινήσει υποτροχιακές πτήσεις αναψυχής από το 2012 ή το 2013, ανάλογα με την πορεία των δοκιμών.

Στο μεταξύ, όσες επείγονται να ταξιδέψουν στο Διάστημα μπορούν να απευθύνονται στην εταιρεία Space Adventures, με έδρα τη Βιρτζίνια, η οποία ανακοίνωσε ότι θα μεταφέρει ακόμα επτά ιδιώτισες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS)

Οι τουρίστριες του Διαστήματος θα ταξιδέψουν στο σταθμό με ρωσικά Soyuz, έπειτα από συμφωνία με τη ρωσική υπηρεσία διαστήματος.

Οι τιμές για το δεκαπενθήμερο ταξίδι είναι μάλλον υψηλές. Τελευταίος επιβάτης της Space Adventures ήταν ο Γκι Λαλιμπέρτ, ιδρυτής του καναδικού τσίρκου Cirque du Soleil, o οποίος λέγεται ότι πλήρωσε πάνω από 35 εκατομμύρια δολάρια για την σπάνια περιπέτεια.

Η Virgin Galactic θα είναι πιο οικονομική με τιμές γύρω στα 200.000 δολάρια για μια σύντομη πτήση σε ύψος περίπου 100 χιλιομέτρων.

Τα ρωσικά Soyuz θα είναι πάντως τα μόνα σκάφη που θα μπορούν να μεταφέρουν πληρώματα στον ISS όταν αποσυρθούν τα διαστημικά λεωφορεία της NASΑ το 2011.

Στο μεταξύ, οι ΗΠΑ θα αναθέσουν μέρος των αποστολών σε ιδιωτικές εταιρείες και θα αναπτύξουν νέο σκάφος, το οποίο όμως δεν αναμένεται να πετάξει πριν από το 2016 το νωρίτερο.

Η Ρωσία χρεώνει τη NASA περίπου 51 εκατομμύρια δολάρια για τη μεταφορά κάθε Αμερικανίδας αστροναύτη στον ISS. Από το 2013 το εισιτήριο θα αυξηθεί στα 56 εκατομμύρια.


Την είδηση την βρήκαμε στις 16.9.10 από την in.gr στην http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231059362

Τεχνητό δέρμα σε ρομπότ

Λονδίνο: Δύο είδη τεχνητού δέρματος, τα οποία παράγουν ηλεκτρικά σήματα όταν δέχονται πίεση, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε ρομποτικά δάχτυλα αρκετά ευαίσθητα ώστε να κρατήσουν ένα αβγό χωρίς να το σπάσουν, αλλά και αρκετά ισχυρά ώστε να σηκώνουν το τηγάνι χωρίς να πέφτει.

Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Nature Materials, δύο ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες στις ΗΠΑ παρουσιάζουν υλικά που αντιλαμβάνονται τις ίδιες πιέσεις που αισθάνεται το ανθρώπινο δέρμα και με την ίδια ταχύτητα.

Στο απώτερο μέλλον, η τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε ρομπότ με αίσθηση της αφής, ή ακόμα και σε θύματα εγκαυμάτων που έχουν χάσει αυτή την αίσθηση από τα χέρια.

«Οι άνθρωποι γενικά γνωρίζουν πώς να κρατούν ένα αβγό χωρίς να το σπάνε» δήλωσε ο Άλι Τζάβεϊ, επικεφαλής της πρώτης ερευνητικής ομάδας, στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ. «Αν θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα ρομπότ που μπορεί, για παράδειγμα, να αδειάζει το πλυντήριο πιάτων, θα έπρεπε να βεβαιωθούμε ότι δεν θα έσπαγε τα ποτήρια. Θα θέλαμε όμως να μπορεί να σηκώνει και μια μεγάλη κατσαρόλα χωρίς να του πέφτει» εξήγησε.

Η ομάδα του Τζάβεϊ χρησιμοποίησε ένα πλέγμα από νανοκαλώδια, κατασκευασμένο από πυρίτιο και γερμάνιο, κολλημένο στην κάτω όψη ενός ελαστικού πολυμερούς υλικού. Η εφαρμογή πίεσης αλλάζει την ηλεκτρική αντίσταση του πολυμερούς, και η μεταβολή αυτή καταγράφεται από το πλέγμα καλωδίων, το οποίο λειτουργεί ως συστοιχία μικροσκοπικών τρανζίστορ.

Το πρωτότυπο του τεχνητού δέρματος, με επιφάνεια 49 τετραγωνικά εκατοστά, μετρά πιέσεις από 0 έως 15 kilopascal, το εύρος που αντιστοιχεί χονδρικά στις περισσότερες καθημερινές εργασίες.

Διαφορετική προσέγγιση στο πρόβλημα ακολούθησε η ομάδα του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, με επικεφαλής την καταξιωμένη χημικό Ζίναν Μπάο.

Η Μπάο χρησιμοποίησε ένα φύλλο πολυμερούς υλικού πάνω στο οποίο χάραξε μικροσκοπικές τρύπες σε σχήμα πυραμίδας. Όταν το υλικό δέχεται πίεση, οι πυραμίδες αυτές παραμορφώνονται και αλλάζουν την ηλεκτρική χωρητικότητα του πολυμερούς. Οι αλλαγές χωρητικότητας μετρώνται στη συνέχεια από ένα πλέγμα οργανικών τρανζίστορ κολλημένο στην κάτω όψη.

«Ο χρόνος αντίδρασης είναι συγκρίσιμος με αυτόν του ανθρώπινου δέρματος» δήλωσε η Μπάο στο AFP. «Είναι πολύ γρήγορο, λειτουργεί σε μερικά millisecond, ή χιλιοστά του δευτερολέπτου. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι νιώθουμε την πίεση ακαριαία» εξήγησε.

Το τεχνητό δέρμα που ανέπτυξε η ομάδα της Μπάο είναι αρκετά ευαίσθητο ώστε να αντιλαμβάνεται το βάρος μιας πεταλούδας.

Έχει όμως το μειονέκτημα ότι δεν είναι ελαστικό, σε αντίθεση με το λιγότερο ευαίσθητο δέρμα της πρώτης ομάδας.

Εξετάζοντάς τα σε συνδυασμό, τα δύο νέα τεχνητά δέρματα είναι «ορόσημα» για τη ρομποτική, εκτιμά σε συνοδευτικό άρθρο σχολιασμού ο Τζον Μπόλαντ, νανοεπιστήμονας του Κολεγίου «Τρίνιτι» στο Δουβλίνο.

Απομένει, όμως, πολύς δρόμος μέχρι τις πρώτες πρακτικές εφαρμογές. Το ανθρώπινο δέρμα κάνει πολύ περισσότερα από το να αντιλαμβάνεται απλώς την πίεση -μας ενημερώνει, για παράδειγμα, αν αυτό που μας αγγίζει είναι απαλό ή κοφτερό.

Επιπλέον, προς το παρόν δεν υπάρχει τρόπος να συνδεθεί το τεχνητό δέρμα με τον «εγκέφαλο» των ρομπότ, πόσο μάλλον με τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Στην περίπτωση που θα ήθελε κάποια να χρησιμοποιήσει τεχνητό δέρμα σε θύματα εγκαυμάτων, παραδέχεται η Δρ Μπάο, «η σύνδεσή του με το ανθρώπινο νευρικό σύστημα θα ήταν πραγματική πρόκληση».


Την είδηση την βρήκαμε στις 13.9.10 από την in.gr στην http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231058947

Η συγνώμη του Πάπα είναι "κενή σημασίας"

«Κενή σημασίας η συγγνώμη»
Ογκώδης διαδήλωση κατά του Πάπα Βενέδικτου ΙΣτ' στο Λονδίνο

Λονδίνο,
Χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν το Σάββατο στο Λονδίνο διαμαρτυρόμενες για την επίσκεψη που πραγματοποιεί στη Βρετανία ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣτ'. Ο ποντίφικας εξέφρασε «βαθιά λύπη» για τα σεξουαλικά σκάνδαλα, ωστόσο, συγγενείς των θυμάτων τον κατηγορούν ότι η συγγνώμη του είναι «κενή σημασίας».

Η αστυνομία έκανε λόγο για 2.000 έως 3.000 διαδηλώτριες που συγκεντρώθηκαν κοντά στο Χάιντ Παρκ, όπου το απόγευμα αναμένεται να πραγματοποιήσει εκεί προσευχή ο Πάπας Βενέδικτος. Ωστόσο, σύμφωνα με την διοργανώτριες, οι συμμετέχουσες ξεπερνούσαν τις 10.000.

Οι διαδηλώτριες θα κάνουν πορεία μέχρι την Ντάουνινγκ Στριτ όπου βρίσκεται η πρωθυπουργική κατοικία.

Την κινητοποίηση οργάνωσαν διάφορες οργανώσεις: προασπίστριες των Queer δικαιωμάτων, του δικαιώματος των γυναικών στην άμβλωση, την αντισύληψη και και το να χρίζονται ιερείς, αλλά και πολίτισες που διαμαρτύρονται για το υψηλό κόστος (περί τα 25 εκατομμύρια ευρώ) της παπικής επίσκεψης.

"Είναι σκανδαλώδες, το ποσό που ξοδεύεται για αυτήν" δήλωσε χαρακτηριστικά η 62χρονη Αντέλε Μακντόναλντ-Χιούσον, η οποία διαμαρτυρόταν για την απαγόρευση των αντισυλληπτικών από το Βατικανό.

«Η αντίθεση του Πάπα στα προφυλακτικά σκοτώνει» και «Αρχηγός της μεγαλύτερης συμμορίας βιαστών παιδιών» έγραφαν ορισμένα από τα πλακάτ των διαδηλωτριών.

«Ο Πάπας ζητά συνέχεια συγγνώμη, όμως αυτό δεν αρκεί» δήλωσε η Αμερικανίδα Μπάρμπαρα Ντόρις, που κρατούσε μια φωτογραφία της σε ηλικία επτά ετών, την εποχή που την κακοποίησε ένας ιερέας.

Αναφερόμενος στη διαδήλωση, ο εκπρόσωπος του Βατικανού, Φεντερίκο Λομπάρντι, δήλωσε ότι δεν εκπλήσσεται ιδιαίτερα και δεν αισθάνεται σοκαρισμένος.

«Το περιμέναμε, ξέραμε ότι υπάρχουν ομάδες που επικρίνουν τον πάπα και το Βατικανό και έχουν το δικαίωμα να εκφράσουν τη διαφωνία τις» πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας, ωστόσο, ότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού χαίρεται ιδιαίτερα που συναντά τον Πάπα.

Συνάντηση με θύματα

Ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ' συνάντησε στο Λονδίνο μια ομάδα προσώπων που έπεσαν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης από μέλη του κλήρου, ανακοίνωσε το Βατικανό.

«Εξέφρασε βαθιά θλίψη και ντροπή για τα δεινά που υπέστησαν τα θύματα και οι οικογένειές τις» προσθέτει η ανακοίνωση.

«Προσευχήθηκε μαζί τις και τις διαβεβαίωσε ότι η Καθολική Εκκλησία συνεχίζει να εφαρμόζει δραστικά μέτρα για να προστατεύει τις νέες, ότι κάνει ότι περνάει από το χέρι της για να ερευνηθούν οι κατηγορίες, για να συνεργαστεί με τις πολιτικές αρχές και να οδηγήσει στη δικαιοσύνη τα μέλη του κλήρου και τους μοναχούς που κατηγορούνται για τα ακραία αυτά εγκλήματα» ανέφερε το Βατικανό.

Σύμφωνα με το βρετανικό δίκτυο BBC, ο ποντίφικας συνάντησε πέντε θύματα σεξουαλικής κακοποίησης από καθολικούς ιερείς.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο ποντίφικας εξέφρασε τη λύπη του για τα σεξουαλικά σκάνδαλα. «Πάνω από όλα επιθυμώ να εκφράσω τη βαθύτατη λύπη μου στα αθώα θύματα αυτών των εγκλημάτων, όπως επίσης και την ελπίδα ότι η Χάρη του Χριστού και η θυσία Του θα φέρουν γαλήνη και θα επουλώσουν πληγές» σημείωσε, μεταξύ άλλων.

Ωστόσο, θύματα και συγγενείς των θυμάτων τον κατηγορούν ότι η συγγνώμη αυτή είναι «κενή σημασίας».


Την είδηση την βρήκαμε στις 18.9.10 από την in.gr στην http://news.in.gr/world/article/?aid=1231059637

Ελεύθερος ο Nikolai Alekseev

Με βάση όσα ο ίδιος ο Nikolai Alekseev ισχυρίζεται στο μπλόγκ του, κατά την άφιξή του σε αεροδρόμιο της χώρας και ενώ βρισκόταν σε διεθνή χώρο, οι αρχές τον εμπόδισαν να βγεί από την χώρα.

Τον μετέφεραν σε αστυνομικό τμήμα όπου του ζήτησαν να σταματήσει την δράση των queer κατά του Δημάρχου της Μόσχας, ο οποίος κατ' επανάληψη έχει εμποδίσει την παραγματοποίηση της Ημέρας Υπερηφάνειας και έχει καταφερθεί εναντίον των Queer καθώς και να αποσύρει την προσφυγή του προς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Τον εκφόβισαν λέγοντάς του μεταξύ άλλων "δεν βαρέθηκες;" και τον απαξίωναν αποκαλόντας τον αδελφή, πούστη καθώς και το νερό που του έδωσαν να πιεί φέρεται με βάση όσα ο ίδιος ισχυρίζεται πως περιείχε κάποιου είδους φαρμακευτική ουσία που τον έκανε να μην έχει πολύ καλή επαφή με το περιβάλλον.

Παράλληλα από το κινητό που χρησιμοποιεί όταν παραμένει στην Ελβετία έστειλαν μήνυμα πως ζήτησε άσυλο στη Ελβετία.

Ο ίδιος ισχυρίζεται πως αυτό δεν συνένβη ποτέ.

Η αστυνομία δεν ανταποκρίθηκε ποτέ στην έκκλησή του να του αποδοθεί κατηγορία και να επικοινωνήσει με την δικόγορο του.

Στην συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος και επέστρεψε στην Μόσχα, όπου προτίθεται να καταθέσει μήνυση κατά του αεδρομίου Domodedovo καθώς και στις αρχές ασφαλείας του, οι οποίες παραβίασαν το διεθνές δίκαιο, Θα απαιτήσει επίσης έρευνα για παράνομη κράτηση και απαγωγή.

Στο τέλος της ανάρτησής του ευχαριστεί όσες-ους τον βοήθησαν, ειδικά την Anna Komarova, τον Γερμανό ευρωβουλευτή Volker Beck , την Maria Arbatova για την κάλυψη των γεγονότων στην LiveJournal, Lesha Davidov και Kole Baev. Έκλεισε ευχαριστόντας όσες-ους ισχυρίστηκαν πως το επισόδειο δεν ήταν παρά άλλη μια παράσταση δημοσίων σχέσεων εκ μέρους του.

18 Σεπ 2010

Queer σύμφωνο συμβίωσης στην Ελλάδα;

Σύμφωνο Συμβίωσης για λεσβιακά ζευγάρια προωθεί η κυβέρνηση

Σύμφωνο Συμβίωσης για άτομα του ίδιου φύλου προωθεί η κυβέρνηση, σύμφωνα με όσα δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό «ΒΗΜΑ 99,5» ο υπουργός Δικαιοσύνης Χάρης Καστανίδης.

Ο κ. Καστανίδης ανέφερε ότι σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ισότητας, το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει δημιουργήσει μια νομοπαρασκευαστική επιτροπή που θα καταθέσει προτάσεις για το Σύμφωνο Συμβίωσης ατόμων ιδίου φύλου.

Το Σύμφωνο Συμβίωσης σήμερα ισχύει μόνο για τα ετερόφυλα ζευγάρια.


Την είδηση την βρήκαμε στις 17.9.10 από την εφημερίδα το Βήμα στην http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=355039&dt=17%2F09%2F2010

Λαοφιλή παραμύθια

Λαοφιλή παραμύθια

Κάθε βράδυ φαίνεται ότι μεγάλο ποσοστό τηλεθεατριών παρακολουθεί εδώ και μήνες τουρκικό μελόδραμα σε συνέχειες γυρισμένο στην Κωνσταντινούπολη. Μεγάλη τηλεοπτική επιτυχία. Αν αναρωτηθεί καμιά γιατί έχει τόση επιτυχία, μπορεί να κάνει ενδιαφέρουσες υποθέσεις. Το είδος ονομάζεται «σαπουνόπερα», κατά την αμερικανική λέξη που εφευρέθηκε στις ΗΠΑ για το λαϊκό μελόδραμα σε συνέχειες όταν πρωτοεμφανίστηκε μεταπολεμικά στο ραδιόφωνο και συνέχισε να ανθεί στην τηλεόραση.

Ο ένας λόγος επιτυχίας θα πρέπει να είναι το είδος. Άλλωστε έχει τη δομή και το περιεχόμενο της κλασικής αμερικάνικης «σαπουνόπερας», που εξασφαλίζει παντού εμπορική επιτυχία. Η συνταγή είναι μία. Το μελόδραμα έχει ηρωΐδες μεγαλοαστές, επίκεντρο την οικογένεια και κύριο θέμα τον έρωτα. Εξελίσσεται με ερωτηματικά, αν θα νικήσει το ερωτικό πάθος ή οι ραδιουργίες των κακών ανθρώπων, αν θα νικήσουν οι παλιές νοοτροπίες ή τα σύγχρονα ήθη, και πού θα οδηγήσουν αγάπες, μίση, απιστίες, αμαρτωλά οικογενειακά μυστικά κ.τ.λ.

Καθώς η τηλεθέαση μοιάζει ψηλότερη από τη συνήθη του είδους, μάλλον παίζει ρόλο και η εθνική προέλευση του μελοδράματος. Αναρωτιέμαι μήπως σχετίζεται μ΄ ένα παλιό μοτίβο λογοτεχνικό, βασικά αντιπολεμικό, έντονα παρόν π.χ. στο μυθιστόρημα του ΄30, που λέει ότι οι λαοί δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν, αντίθετα έχουν παρόμοιους καημούς, την ίδια επιθυμία να ζουν ειρηνικά και ίδια όνειρα να προκόψουν. Η αναρώτηση μού έφερε στο μυαλό τον μεγάλο σεισμό του Σεπτεμβρίου 1999 στην Τουρκία.

Η βοήθεια από πολλές χώρες είχε ξάφνου αναδείξει πολλών ειδών εκφράσεις φιλίας του τουρκικού λαού ειδικά προς τα μέλη της ελληνικής αποστολής. Ηταν αυτές οι εκφράσεις τόσο απρόσμενες που οι τουρκικές αρχές και τηλεοράσεις έδειχναν έκπληξη. Εξίσου θερμά αντέδρασαν τότε οι Ελληνίδες παρακολουθώντας στην τηλεόραση τα συνεργεία μας στη διάσωση Τούρκων. Οταν ο φακός ζουμάρει στην άνθρωπο και όχι στις πατριωτικές ρητορείες περί προαιώνιων εχθρών, όταν ζουμάρει στον πόνο, στον έρωτα, στις σχέσεις νύφης- πεθεράς, δηλαδή στην καθημερινή, κοινή μοίρα όλων των ανθρώπων και όχι στα πολεμικά αεροπλάνα, ίσως αυθόρμητα ανακινείται ένα έμμεσο αλλά γενικευμένο σοφό αίτημα ειρήνης και συμβίωσης.


Την είδησα την βρήκαμε στις 18.9.10 στην εφημερίδα τα Νέα γραμμένη από την Αννα Φραγκουδάκη στην http://www.tanea.gr/default.asp?pid=30&ct=19&artid=4594829

17 Σεπ 2010

Το 90% των σπουδαστριών δέχονται λεσβοφοβία στις ΗΠΑ

Σχεδόν το 90% των μαθητριών-σπουδαστριών των ΗΠΑ παρενοχλούνται λόγω της σεξουαλικότητας τις.

Μια έρευνα στις ΗΠΑ σε πάνω από 7.000 Queer σπουδάστριες-φοιτήτριες έδειξε πως η συντριπτική πλειοψηφία της παρενόχλησης που συμβαίνει στο σχολείο είναι για τη σεξουαλικότητά τις ή την ταυτότητα του κοινωνικού φύλου.

Η εθνική έρευνα διαπίστωσε ότι το 84% είχε λεκτικά παρενοχληθεί και το 18% δέχτηκε σωματικές επιθέσεις επειδή είναι Queer.

Τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από την Εθνική Έρευνα στο κλίμα του Σχολείου 2009 από το Δίκτυο για την Παιδεία Λεσβιών και Ετερό για την Παιδεία (LGSEN). Ρωτήθηκαν 7.261 LGBT μαθήτριες-σπουδάστριες μεταξύ των ηλικιών 13 και 21 από όλες τις ΗΠΑ.

Το LGSEN επίσης διαπίστωσε ότι 61% των LGB ερωτηθεισών νοιώθουν ανασφαλείς στο σχολείο, ενώ το 62% δεν ανέφερε τον εκφοβισμό στις δασκάλες-καθηγήτριες επειδή φοβούνταν πως τίποτα δεν θα γίνει ή πως το πρόβλημα θα επιδεινωθεί.

Το 63% ανέφερε πως εκφοβίζονταν-φοβεριζόταν για την έκφραση του κοινωνικού φύλου τις, ενώ το 12,5% είπε πως δέχθηκε επίθεση επειδή δεν δρούσε-αντιδρούσε ως αρκετά γυναίκα ή άνδρας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι λεσβοφοβικός εκφοβισμός οδήγησε τις μαθήτριες-σπουδάστριες να έχουν υψηλότερα ποσοστά απουσιών, καθώς LGBT μαθήτριες-σπουδάστριες που δήλωσαν ότι αισθάνονται ανασφάλεια είχαν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τα μαθήματα κατά τον τελευταίο μήνα σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό μαθητριών-σπουδαστριών.

Οι σπουδάστριες που υπέστησαν συχνά λεσβοφοβικό εκφοβισμό είχαν ως μέσω όρο βαθμολογίας χαμηλότερη από το μέσω όρο των μαθητριών-σπουδαστριών οι οποίες σπανίως παρενοχλούνται και εξέφρασαν λιγότερες φιλοδοξίες να πάνε στο πανεπιστήμιο.

Κατάθλιψη και χαμηλή αυτοεκτίμηση ήταν επίσης πιο κοινή σε αυτές που δέχτηκαν εκφοβισμό-τραμπουκισμό κατά του σεξουαλικού προσανατολισμού τις.

Ωστόσο, η έρευνα διαπίστωσε ότι οι Queer-Ετερό συμμαχίες είχαν θετικές συνέπειες για τις queer μαθήτριες-σπουδάστριες, με χαμηλότερα ποσοστά θυματοποίησης και λεσβοφοβικές ανφορές. Ωστόσο, λιγότερο από το μισό των μαθητριών-σπουδαστριών που ρωτήθηκαν είπαν πως στο σχολείο τις είχαν μια τέτοια συμμαχία.

Η διυθύντρια του LGSEN Eliza Byard δήλωσε: «Το 1999, το LGSEN άρχισε τη συλλογή στοιχείων, σχετικά με τη σχολική εμπειρία των queer μαθητριών-σπουδαστριών, με στόχο να καλύψει ένα κρίσιμο κενό στις γνώσεις μας και την κατανόηση των τρόπων λειτουργίας στα LGBT θέματα στα σχολεία. Δεν θα μπορούσε να είναι σαφέστερο ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη ανάληψης δράσης για τη δημιουργία ασφαλών και επιβεβαιωτικών σχολείων για τις queer μαθήτριες-σπουδάστριες.

"Καθώς το έθνος μας φαίνεται επιτέλους να λαμβάνει πιο σοβαρά πως ο εκφοβισμός, είναι ζωτικής σημασίας για τις queer μαθήτριες-σπουδάστριες δεν πρέπει πια να μείνουν εκτός των προσπαθειών αντιμετώπισης αυτής της κρίσης της δημόσιας υγείας".


Την είδηση την βρήκαμε στις 16.9.10 και την μεταφράσαμε από την Pink News στην http://www.pinknews.co.uk/2010/09/16/nearly-90-per-cent-of-us-gay-students-harassed-over-sexuality/

Συνελήφθει ο queer ακτιβιστής Nikolai Alekseev

O Nikolai Alekseev, Ρώσσος ακτιβιστής των queer δικαιωμάτων ο οποίος συνελήφθει στο αεροδρόμιο της Μόσχας χθες, πιστεύεται ότι είναι στο Μινσκ.

Ο Alekseev, ο οποίος είναι δημοφιλής στις ρωσικές αρχές, εξ' αιτίας της προσπάθειών να διεξαχθούν Ημέρες Υπερηφάνειας- Pride, συνελήφθη από την συνοριακή αστυνομία κατά τον έλεγχο στις 15.9.10 στο αεροδρόμιο Domodedovo αφ' ότου πέρασε από τον έλεγχο διαβατηρίων.

Αγνοείται η τύχη του ως σήμερα και αρκετές πηγές λένε τώρα ότι είναι ασφαλής και καλά, στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας.

Σύμφωνα με τα LGBT Asylum News, οι φίλες του μετέφεραν ένα μήνυμα: "Λάβαμε ένα μήνυμα ότι είναι ασφαλής και στο Μινσκ, θα μάθουμε περισσότερα, όταν αυτός μπορεί να επικοινωνήσει, κατά πάσα πιθανότητα αύριο. Θέλαμε να σας ενημερώσουμε και επίσης να σας ευχαριστήσουμε για την απίστευτη και τεράστια κινητοποίηση και την αλληλεγγύη σας. Η οποία απέδωσε".

Ο Alekseev έπρεπε να πετάξει προς Γενεύη χθες. Δεν είναι γνωστό γιατί συνελήφθη ή πώς έφτασε στο Μινσκ.

Ωστόσο, ανέφερε το GayRussia.ru πως ο Alekseev είχε ενημερωθεί από τις ρωσικές αρχές να μην πραγματοποιήσει την διαμαρτυρία κατά του Queer-φοβικού δημάρχου της Μόσχας, Yuri Luzhkov, στις 21ης Σεπτεμβρίου.

Η αστυνομία της Ελβετίας θα πει "κακά πράγματα" αν προσπαθήσει να μπει στη χώρα.

Η διαμαρτυρία κατά του δημάρχου θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα.
Γίνονται προσπάθειες να πραγματοποιηθεί η Ημέρα Υπερηφάνειας στη Μόσχα κατά τα τελευταία χρόνια. Ορισμένες από αυτές κατέληξαν σε εκδηλώσεις βίας, οι διαδηλώτριες δέχτηκαν επίθεση από νεοναζί.

Διαδηλώτριες κατηγόρησαν επίσης την βαρβαρότητα της αστυνομίας.


Την είδηση την βρήκαμε στις 16.9.10 και την μεταφράσαμε από την Pink News στην http://www.pinknews.co.uk/2010/09/16/missing-russian-gay-rights-campaigner-in-minsk/

Υπενθυμίζουμε πως ο Nikolai Alekseev είχε παραυρεθεί στην εκδήλωση της Ημέρας Υπερηφάνειας-Athens Pride στην Αθήνα με θέμα την Ημέρα Υπερηφάνειας σε πολλές χώρες και προβλήματα που αντιμετωπίζει η κάθε χώρα.

Ο Πάπας επιτέθηκε, στην “επιθετική εκκοσμίκευση”

Ο Πάπας επιτέθηκε, με την άφιξή του στην Αγγλία, στην “επιθετική εκκοσμίκευση”,

Ο Πάπας Βενέδικτος XVI έφθασε σήμερα στην Αγγλία για μια τετραήμερη περιοδεία.

Εκφώνησε λόγο έξω από το Holyrood House στο Εδιμβούργο, μετά τη συνάντηση με τη Βασίλισσα, προειδοποίησε την Αγγλία να προσέξει τις "επιθετικές μορφές του κοσμικού κράτους” και παρότρυνε το πλήθος να διατηρήσει τις παραδοσιακές αξίες, ενώ γίνεται μια σύγχρονη και πολυπολιτισμική κοινωνία.

Είπε ότι «η ακραία αθεεία» του Χίτλερ οδήγησε στη φρίκη του Ολοκαυτώματος και επαίνεσαι τη στάση της Αγγλίας εναντίον της.

Και πρόσθεσε: "Σήμερα, η Αγγλία προσπαθεί να είναι μια σύγχρονη και πολυπολιτισμική κοινωνία. Σε αυτό το προκλητικό εγχείρημα, μπορεί να διατηρήσει πάντα το σεβασμό της για τις παραδοσιακές αξίες και πολιτιστικές εκφράσεις όπου οι πιο επιθετικές μορφές της κοσμικότητας δεν είναι πλέον αξία ή δεν θα τις ανεχθεί".

Ο Πάπας θα κάνει λειτουργεία στο πάρκο Bellahouston απόψε στην Γλασκώβη, παρομοίως στο Λονδίνο το Σάββατο και την Κυριακή στο Birmingham.

Σήμερα, ο 83χρονος έκανε την ισχυρότερη δήλωσή του ακόμη και από εκείνη σχετικά με την σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών, που αποτέλεσε σκάνδαλο για την Καθολική Εκκλησία, λέγοντας ότι αισθάνθηκε “θλίψη, καθώς επίσης, πως αρχικά η εκκλησία δεν ήταν αρκετά προσεκτική και δεν ήταν επαρκώς γρήγορη και αποφασιστική στο να λάβει τα απαραίτητα μέτρα".

Είπε πως κακοποιήτριες-ες υποφέρουν από την «ασθένεια» και ότι προτεραιότητα του ήταν η ίαση των θυμάτων.

Απαντώντας στο θυμό ορισμένων τμημάτων του κοινού σχετικά με κρατική χρηματοδότηση της επίσκεψής του, ο Πάπας είπε πως η Αγγλία έχει μια “μεγάλη ιστορία αντι-καθολικισμού αλλά είναι επίσης μια χώρα με μεγάλη ιστορία στην ανοχή”.

Χιλιάδες άνθρωποι ήταν στους δρόμους του Εδιμβούργου να δουν το Ποντίφικα και η αστυνομία είπε ότι υπήρξαν αρκετές διαμαρτυρίες. Ωστόσο, εκατοντάδες πρόκειται να κάνουν μια πορεία κατά μήκος του Λονδίνου και ένα συλλαλητήριο έξω από τη Downing Street κατά την επίσκεψη του το Σάββατο.

Το συλλαλητήριο θα συμπεριλάβει ομιλήτριες όπως ο Richard Dawkins, οι οποίες επιτέθηκαν τον Πάπα για την καταδίκη του στα queer δικαιώματα, στην αντισύλληψη και στην άμβλωση.

Στον Πάπα επίσης επιτέθηκαν η National AIDS Trust και ο Σύνδεσμος Οικογενειακού Προγραμματισμού.

Σε κοινή ανοιχτή επιστολή, είπαν ότι "οι ανεύθυνες και με διακρίσεις δηλώσεις του" για τη σεξουαλικότητα και τη σεξουαλική υγεία έθεσαν και θέτουν ζωές σε κίνδυνο.

Ισχυρίστηκαν ότι γυναίκες σκοτώθηκαν και βλάπτηκαν, επειδή δεν μπορούν ακόμη σήμερα να κάνουν νόμιμα αμβλώσεις σε ορισμένες χώρες, ότι τα προφυλακτικά είναι ζωτικής σημασίας για την καταπολέμηση του ιού Hiv-aids και ότι χρησιμοποιήσε και χρησιμοποιεί τη θέση του για να “υποκινήσει και να νομιμοποιήσει τη μισαλλοδοξία, τις προκαταλήψεις και τις διακρίσεις εις βάρος των LGBT σε όλη την υφήλιο”.

Την είδηση την βρήκαμε στις 16.9.10 και την μεταφράσαμε από την Pink News στην http://www.pinknews.co.uk/2010/09/16/pope-attacks-aggressive-secularism-as-he-arrives-in-uk/

Nα μην αποδοθεί «τιμή» στην επίσημη επίσκεψη του Πάπα

O Stephen Fry και o Richard Dawkins λένε πως δεν θα πρέπει να αποδοθεί «τιμή» στην επίσημη επίσκεψη του Πάπα

Μια επιστολή υπογεγραμμένη από περισσότερες από 50 προσωπικότητες αναφέρει πως δεν θα πρέπει να αποδοθεί "τιμή" στο Πάπα κατά την επίσημη επίσκεψη του στην Αγγλία.

Η επιστολή, που δημοσιεύθηκε στις 15.9.10 στην εφημερίδα Guardian, υποστηρίζει ότι ενώ ο Πάπας είναι ελεύθερος να επισκεφθεί τις-τους οπαδούς του στην Αγγλία, η διδασκαλία του στα σεξουαλικά ζητήματα σημαίνει ότι δεν πρέπει να του παρέχεται επίσημη επίσκεψη.

Χρεώνει στο Πάπα πως έχει αντιταχθεί στη χρήση των προφυλακτικών, αρνείται την άμβλωση στις ευάλωτες γυναίκες, αντιτίθεται στα Queer δικαιώματα και παρέλειψε να εξετάσει υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Η επιστολή προσθέτει: "Η Πολιτεία της οποίας ο Πάπας είναι επικεφαλής έχει επίσης αντισταθεί στην υπογραφή πολλών σημαντικών συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και έχει σχηματίσει τις δικές της Συνθήκες (“Κονκορδάτα- concordats”), με πολλές χώρες , οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά τα ανθρώπινα δικαιώματα των πολιτισών των εν λόγω χωρών.

"Σε κάθε περίπτωση, απορρίπτουμε τη μεταμφιεσμένη Αγία Έδρα, σε Πολιτεία-κράτος και το Πάπα ως επικεφαλής της Πολιτείας-κράτους ως απλώς μια βολική φαντασία που ενισχύει τη διεθνή επιρροή του Βατικανού".

Στις υπογράφουσες περιλαμβάνονται οι συγγραφείς Richard Dawkins και Johann Hari.

Σήμερα 15.9.10, ο πρωθυπουργός David Cameron εμφανίστηκε σε ένα βίντεο καλωσορίζοντας τον στην Αγγλία.

Ο κ. Cameron, θα έχει κατ 'ιδίαν συνάντηση με τον Πάπα στις 18.9.10, είπε ότι η Αγγλία θα τον «υποδεχτεί πολύ θερμά".

Ωστόσο, υπήρξε ανησυχία ότι τα εισιτήρια για τη λειτουργία του κοινού σε πάρκο, η οποία θα περιλαμβάνει την ευλογία του καρδινάλιου Newman, δεν έχουν τις αναμενόμενες πωλήσεις.

Το κοινό αρχικά πρόκειται να παραμείνει σε ένα μεγαλύτερο χώρο και 10.000 εκ των 60.000 εισητηρίων των 25 λιρών δεν έχουν πωληθεί.

Η Καθολική Εκκλησία αναμένεται να πληρώσει 10 εκατομμύρια λίρες για την επίσκεψη. Η πολιτεία οφείλει να καταβάλει άλλα 10.000.000 λίρες, αν και αυτό δεν περιλαμβάνει το κόστος της ασφάλειας.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, σύμφωνα μια δημοσκόπηση σε 2.005 ενήλικες από την Θεολογική ομάδα εμπειρογνωμονισών “Θέος-Theos” διαπίστωσε ότι το 77%, δήλωσε πως η φορολογούμενη δεν θα πρέπει πληρώσει, μέρος του κόστους του ταξιδιού.

Εκατοντάδες άνθρωποι θα διαδηλώσουν στο Λονδίνο στις 18.9.10 κατά της διδασκαλίας του Πάπα και για το ότι το κράτος χρηματοδοτεί την επίσκεψη.


Την είδηση την βρήκαμε στις 15.9.10 και την μεταφράσαμε από την Pink News γραμμένη από την Jessica Geen στην http://www.pinknews.co.uk/2010/09/15/stephen-fry-and-richard-dawkins-say-pope-should-not-be-given-honour-of-state-visit/

16 Σεπ 2010

Οδηγίες κατά της βίας στο χώρο εργασίας Α'

ΒΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΙΣ

ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΑΥΤΟ!

Οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των γυναικών εξαιτίας της βίας και της παρενόχλησης στο χώρο εργασίας τις. *1

Ένας πληροφοριακός οδηγός αναφοράς για τις εργαζόμενες γυναίκες πάνω στην αναγνώριση και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στο χώρο εργασίας και μια χρήσιμη πηγή για τις εργοδοσίες πάνω στις καλές πρακτικές για την πρόληψη της βίας και της παρενόχλησης των γυναικών στην εργασία.

Αυτός ο οδηγός έχει εκδοθεί με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Δικαιοσύνης, Ελευθερίας και Ασφάλειας, Πρόγραμμα DAPHNE III 2007-2013, για την καταπολέμηση της Βίας εναντίον των Γυναικών, των Παιδιών, των Νέων και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων σε κίνδυνο.

Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στις οδηγίες αυτές δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τη στάση ή τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. * 2

Mental Health Europe – Sante Mentale Europe aisbl

Η Mental Health Europe είναι μια Ευρωπαϊκή Μη Κυβερνητική Οργάνωση που αποτελεί ένα Δίκτυο αφοσιωμένο στην προώθηση της θετικής ψυχικής υγείας και ευημερίας, στην πρόληψη των ψυχικών διαταραχών, στη βελτίωση της φροντίδας, στην υπεράσπιση της κοινωνικής ενσωμάτωσης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ανθρώπων με προβλήματα ψυχικής υγείας, των οικογενειών και όσων τις-τους φροντίζουν.

Η Mental Health Europe (Ευρωπαϊκή Οργάνωση για την Ψυχική Υγεία) αναγνωρίζεται από το Βελγικό Νόμο ως μια διεθνής μη κερδοσκοπική οργάνωση. Τα μέλη της Mental Health Europe περιλαμβάνουν Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, άτομα, επαγγελματίες, εθελόντριες-ες και άλλες-ους, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων με προβλήματα ψυχικής υγείας, oι οποίες δραστηριοποιούνται σε θέματα ψυχικής υγείας σε τοπικό, εθνικό, περιφερειακό ή ευρωπαϊκό επίπεδο και μοιράζονται και υποστηρίζουν το όραμα της Mental Health Europe. Η Mental Health Europe εκπροσωπεί τα κοινά συμφέροντα αυτών των οργανισμών, των ατόμων και
των ομάδων πίεσης που προσπαθούν να επηρεάσουν την λήψη αποφάσεων (lobbies) και τα υποστηρίζει σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Συντονίστρια Εταίρος:

MENTAL HEALTH EUROPE – SANTE MENTALE EUROPE aisbl
Boulevard Clovis 7, B-1000 Brussels
Tel +32 2 280 04 68 begin_of_the_skype_highlighting              +32 2 280 04 68      end_of_the_skype_highlighting +32 2 280 04 68 – Fax +32 2 280 16 04 - E-Mail: info@mhe-sme.org - www.mhe-sme.org

Σε συνεργασία με:

Austria

Pro Mente Austria - Johann-Konrad-Vogel-Strasse 13- A – 4020 Linz
Tel +43 732 785 397 - office@promenteaustria.at - www.promenteaustria.at


Κύπρος

Κίνηση Προάσπισης Δικαιωμάτων Ψυχικά Ασθενών (ΚΙ.ΠΡΟ.ΔΙ.Ψ.Α.)
Φειδίου 12 - 6011 Λάρνακα
Τηλ +357 99-648850 - agftmi@cytanet.com.cy


Ελλάδα

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας
Μελετίου Πηγά 22, Τ.Κ. 11636, Αθήνα
Τηλ. +30 210 92 21 739 – 92 27 611 - Φαξ +30 210 9231210
ekpsath@otenet.gr - www.ekpse.gr


Latvia

SKALBES
Kungu iela 34 - LV – 1050 Riga
Tel +371 67 222 922 - skalbes@skalbes.lv - www.skalbes.lv


Lithuania

State Mental Health Centre
Parko 15 - LT – 11205 Vilnius
Tel +370 61 61 99 71 - dona@vpsc.lt -


Romania

Romanian League for Mental Health
Sos. Mihai Bravu 90-96, Bl. D 17, Sc.4, Ap. 149 - RO – Bucharest – Sector 2
Tel +40 21 252 60 11 - lrsm@clicknet.ro - www.lrsm.ro


Slovenia

Slovenian Association for Mental Health (SENT)
Cigaletova Ulica 5 SI – 1000 Ljubljana
Tel +386 (0)5 330 96 00 - info@sent.si - www.sent.si


Spain

Asociacion Espanola de Neuropsiquiatria (AEN)
C/Magallanes 1 – sotano 2 – local 4 E – 28015 Madrid
Tel +34 610 04 34 47 - aen@aen.es - www.aen.es

Με την ευκαιρία αυτή θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους εταίρους μας στο πρόγραμμα και όλες τις γυναίκες που συμμετείχαν σε αυτό, για την αφοσίωσή και τον ενθουσιασμό τις για την επίτευξη των στόχων μας. Προσδοκούμε σε μελλοντικές συνεργασίες, σε κοινές δραστηριότητες και προγράμματα που θα αφορούν στα θέματα των ανισοτήτων ανάμεσα στα φύλα και στην ψυχική υγεία στην Ευρώπη.

Mary Van Dievel – Διευθύντρια της Mental Health Europe

*7 Πίνακας Περιεχομένων

Εισαγωγή ..................................9

Βία ενάντια στις γυναίκες στην εργασία τις. Ας μιλήσουμε για αυτό! ...........12

Οι γυναίκες στο χώρο εργασίας .............................14

Το εύρος της σεξουαλικής παρενόχλησης, του εκφοβισμού και της ηθικής παρενόχλησης ...................................16

Βία...................................18

Οι επιπτώσεις του εκφοβισμού και της παρενόχλησης στην ψυχική υγεία .........19

Μετατραυματική Διαταραχή Άγχος ....................................19

Ένας οδηγός αναφοράς για τις γυναίκες ....................................21

Καταπολεμώντας τις Συμπεριφορές .............................22

Αναγνωρίζετε τη σεξουαλική παρενόχληση; ................................23

Κάντε την ΑΡΧΗ για να σταματήσει η βία κατά των γυναικών στην εργασία ........26

Ένας οδηγός αναφοράς για τις εργοδοσίες ......................................29

Πολιτικές για τη σεξουαλική παρενόχληση .............................30

Πώς να επικοινωνείτε σχετικά με την πολιτική της εταιρίας σας ......31

Ξένη Βιβλιογραφία .....................................33

Ελληνική Βιβλιογραφία ................................................37

Καλές Πρακτικές και Υπηρεσίες-Οργανώσεις που ασχολούνται με θέματα ισότητας των φύλων στην Ελλάδα .....................................41

* 8
Οι γυναίκες αποτελούν πάνω από το μισό παγκόσμιο πληθυσμό, αλλά μόνο το
ένα πέμπτο των ηγέτιδων των κέντρων λήψης αποφάσεων της γης.
Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στην επίσημη πολιτική σκηνή και συχνά
δεν ακούγεται η φωνή τους στη λήψη αποφάσεων μέσα σε σημαντικούς
πολιτικούς χώρους, όπως το σπίτι και η εργασία. Η έλλειψη της πρόσβασης
στην εκπαίδευση και στους πόρους, τις τοποθετεί σε έντονα μειονεκτική θέση στην οικονομική σφαίρα. Κάθε μέρα, γυναίκες σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν τη διάκριση, τη φτώχεια, τη βία και την κακοποίηση.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις γυναίκες που είναι ήδη περιθωριοποιημένες:
ανάπηρες, γηγενείς, φορείς hiv aids, άτυπα εργαζόμενες, μετανάστριες. *A

Βρετανική Εφημερίδα The Guardian newspaper


Εισαγωγή

Η Οργάνωση Mental Health Europe διαθέτει μακρά εμπειρία στον τομέα της ψυχικής υγείας των γυναικών.

Για να προετοιμαστεί η ιδέα αυτού του έργου, οι σύμβουλοι του MHE πάνω σε θέματα Γυναικών και Ψυχικής Υγείας, συναντήθηκαν αρκετές φορές για να συζητήσουν το Πρόγραμμα Daphne και την Πρόσκληση για την Υποβολή Προτάσεων, έτσι ώστε να αναπτυχθεί μια πρόταση που θα συμβάλλει στην προστασία των γυναικών ενάντια σε όλες τις μορφές βίας στην εργασία και να προωθηθεί η ψυχική υγεία και ευημερία. Μερικές από τις εταίρους του έργου που συμμετείχαν σε αυτές τις προετοιμασίες και μοιράστηκαν τις εμπειρίες τις από την εργασία τις με γυναίκες με προβλήματα ψυχικής υγείας που έχουν υποστεί βία.

Οι οργανώσεις που συνεργάστηκαν επιλέχθηκαν από 8 διαφορετικές χώρες και αντιπροσωπεύουν διαφορετικές πραγματικότητες και ποικίλα ποσοστά καταγεγραμμένης βίας ενάντια στις γυναίκες:

3 οργανώσεις από χώρες όπου καταγράφονται υψηλότερα από το μέσο όρο ποσοστά βίας και παρενόχλησης ενάντια στις γυναίκες στην εργασία (Λιθουανία, Ρουμανία, Σλοβενία),

2 οργανώσεις από χώρες όπου καταγράφονται ποσοστά βίας και παρενόχλησης ενάντια στις γυναίκες στην εργασία που προσεγγίζουν το μέσο όρο (Αυστρία, Ελλάδα),

3 οργανώσεις από χώρες όπου καταγράφονται χαμηλότερα από το μέσο όρο ποσοστά βίας και παρενόχλησης ενάντια στις γυναίκες στην εργασία (Κύπρος, Λετονία, Ισπανία).

Αυτό το φυλλάδιο στοχεύει στις εργαζόμενες γυναίκες, στους εκπροσώπους των εργαζομένων και στις εργοδοσίες. Στοχεύει στην παροχή καθοδήγησης, στην αναγνώριση και στην αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στο χώρο εργασίας.

Θα περιγράψει με συνεκτικό τρόπο τις έννοιες των συγκεκριμένων ψυχοκοινωνικών κινδύνων και γιατί αυτό το κρυμμένο πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Θα περιγράψει πώς αναγνωρίζεται η σεξουαλική παρενόχληση, πού να απευθυνθεί κάποια για βοήθεια και πώς να προστατευτεί από τις ψυχολογικές συνέπειες. Επιπλέον θα περιγράψει τα μέτρα που θα πρέπει να λάβει η εργοδοσία για να διασφαλίσει ότι όλο το προσωπικό είναι εκπαιδευμένο σχετικά με τον εκφοβισμό (bullying), την παρενόχληση και τη βία και επίσης για να διασφαλίσει ότι το προσωπικό είναι ενήμερο σχετικά με τις επιπτώσεις της βίας στο χώρο εργασίας (σωματικές ή-και ψυχολογικές) και να προσφέρει πληροφορίες σχετικά
με την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών κατά της παρενόχλησης.

Για τις γυναίκες που έχουν θιγεί, παρέχει μια ενδεικτική λίστα των φορέων που μπορούν να απευθυνθούν εάν είστε θύμα αυτών των συμπεριφορών στο χώρο εργασίας.

Εκτιμάται ότι μια στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως θα υποστεί κάποια μορφή διάκρισης με βάση το φύλο, στη διάρκεια της ζωής της. Παρά τις προσπάθειες από τη διεθνή κοινότητα και τη δέσμευση της πλειοψηφίας των χωρών να καταπολεμήσουν τις διακρίσεις κατά των γυναικών, όπως μέσω της επικύρωσης του Συμφώνου για την Καταπολέμηση Όλων των Διακρίσεων κατά των Γυναικών (CEDAW), οι γυναίκες παραμένουν θύματα βίας και διάκρισης σε όλες τις περιοχές του κόσμου.

Η βία κατά των γυναικών παίρνει διάφορες μορφές και συμπεριλαμβάνει – μεταξύ άλλων – τη βία στο σπίτι, το βιασμό, το trafficking κοριτσιών και γυναικών και την εξαναγκαστική εργασία στο σεξ.

Η βία κατά των γυναικών είναι πολύπλευρη και συνδέεται με τις ανισότητες στους ρόλους των δύο φύλων και στις κοινωνικο-οικονομικές δομές εξουσίας, τόσο στη δημόσια, όσο και στην ιδιωτική σφαίρα. Η βία ενδυναμώνει και διαιωνίζει την ανισότητα των φύλων. Έτσι, η βία κατά των γυναικών αποτελεί ένα βασικό θέμα για τη μελέτη της ανισότητας και των διακρίσεων με βάση το φύλο, όπως και για τη μελέτη βασικών αναπτυξιακών ζητημάτων, όπως η υγεία και η φτώχεια.

Η επίμονη άσκηση πίεσης από γυναικείες οργανώσεις και οργανισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει τοποθετήσει τη Βία κατά των Γυναικών στην ατζέντα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η προώθηση της ισότητας των φύλων και η ενδυνάμωση των γυναικών αποτελεί ξεκάθαρα ένα καίριο κομμάτι της εντολής των Ηνωμένων Εθνών. Η βελτίωση της ισότητας των δύο φύλων ενδυναμώνει το σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μειώνει τη φτώχεια και τονώνει την οικονομική ανάπτυξη και την υγεία και αποδεικνύεται ουσιώδης για την επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας. Φέτος το Δεκέμβριο είναι η 30η Επέτειος του Συμφώνου για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών, CEDAW, ένα γεγονός που θα μας παρακινήσει να κάνουμε έναν απολογισμό των όσων έχουν επιτευχθεί και της πολλής δουλειάς που πρέπει να γίνει πάνω στην ισότητα των φύλων.

Δήλωση του Johan Rutgersson, Δεύτερου Γραμματέα της Μόνιμης Αποστολής της Σουηδίας στα Ηνωμένα Έθνη, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Πρόοδος των Γυναικών» (άρθρο 14 (α) 28 Ιουλίου 2009, Γενεύη)


Βία ενάντια στις γυναίκες στην εργασία τις
Ας μιλήσουμε για αυτό!

Τα τελευταία χρόνια, οι μελέτες πάνω στις διεθνείς εργασιακές συνθήκες δείχνουν ότι ένας αυξανόμενος αριθμός προβλημάτων υγείας σχετιζόμενων με την εργασία δημιουργούνται εξαιτίας ψυχολογικών και όχι σωματικών αιτιών 1. Η ψυχολογική βία μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές μορφές βίας όπως είναι η σεξουαλική παρενόχληση, ο εκφοβισμός (bullying) ή η ηθική παρενόχληση (mobbing).

Πολλές μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες απειλούνται ιδιαιτέρως από τη βία στο χώρο εργασίας. Συγκεκριμένα, μια μελέτη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση της Ζωής και της Εργασίας 2f έδειξε ότι ανάμεσα στις 31 Ευρωπαϊκές χώρες υπό μελέτη, συμπεριλαμβανομένων των 27 Χωρών Μελών της Ε.Ε., οι εργαζόμενες γυναίκες είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον εκφοβισμό (bullying) στο χώρο εργασίας, σε σημαντικό βαθμό σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τις. Η διαφορά είναι ακόμα μεγαλύτερη στην περίπτωση της σεξουαλικής παρενόχλησης όπου 3 φορές περισσότερες γυναίκες εργαζόμενες αναφέρουν ότι έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση τους τελευταίους 12 μήνες, σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τις. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για αυτό. Κατ’ αρχήν οι γυναίκες υπερεκπροσωπούνται σε πολλά επαγγέλματα «υψηλού-κινδύνου» όπως η διδασκαλία, η κοινωνική εργασία, η νοσηλευτική και άλλα επαγγέλματα υγείας, εργασία σε τράπεζες, καταστήματα, ξενοδοχεία, εστιατόρια και εργοστάσια. Ο συνεχής διαχωρισμός των γυναικών σε δουλειές χαμηλής αμοιβής και κύρους (ενώ οι άνδρες επικρατούν σε δουλειές με μεγαλύτερες αποδοχές και κύρος και σε εποπτικές θέσεις) επίσης συνεισφέρει στο πρόβλημα. Τέλος, διάφοροι παράγοντες που σχετίζονται με την εργασία συνδέονται με περιστατικά βίας και παρενόχλησης. Αυτοί περιλαμβάνουν τις δύσκολες συνθήκες εργασίας (υπερβολικός φόρτος εργασίας, γρήγοροι ρυθμοί δουλειάς κ.λ.π.), διάφορες παραμέτρους του πλαισίου εργασίας (μείωση μισθών, έλλειψη στήριξης από την εργοδοσία κ.λ.π.) και κάποια στοιχεία που συνδέονται με την οργάνωση της εργασίας (διοικητικές μέθοδοι που ευνοούν τον ανταγωνισμό των εργαζομένων, κ.λ.π.) 3.


*A Ξεχάστηκαν οι λεσβίες, αμφί και τρανς

Οδηγίες κατά της βίας στο χώρο εργασίας Β'

BIA ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΙΣ

1 Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Ζωής και Εργασίας.2007. Γυναίκες και Βία στην Εργασία.
European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions. 2007. Women and Violence at Work.
http://www.eurofound.europa.eu/pubdocs/2007/110/en/1/ef07110en.pdf (consulted on 31 Mar. 08).

2 Ibid.

3 Δίκτυο Υγείας Γυναικών Καναδά. 2007. Ένα Κάλεσμα σε Δράση: Η Υγεία των Γυναικών στην Εργασία και η Βία στο Χώρο Εργασίας. Canadian Women’s Health Network. 2007. A Call to Action: Women’s Health at Work & Violence in the Workplace. http://www.cwhn.ca/resources/workplace/violence.html

4 Ibid.

5 Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.2000. Βία Κατά των Γυναικών. Word Health Organization. 2000. Violence Against Women. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs239/en/index.html (consulted on 31 Mar. 08).

6 Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Βελτίωση των Συνθηκών Ζωής και Εργασίας. 2007. Βία, Εκφοβισμός και Παρενόχληση στο Χώρο Εργασίας (consulted on 31 Mar. 08). European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions. 2007. Violence, Bullying and Harassment in the Workplace. http://www.eurofound.europa.eu/ewco/reports/TN0406TR01/TN0406TR01.pdf


Κρυμμένο Πρόβλημα

Στη σημερινές ανταγωνιστικές, παγκοσμιοποιημένες αγορές, οι παράγοντες που συνδέονται με τη βία στο χώρο εργασίας εμφανίζονται όλο και πιο συχνά. Διεθνείς μελέτες έχουν δείξει ότι μεταξύ 40 και 90% των ερωτηθεισών γυναικών έχουν υποστεί κάποια μορφή βίας ή παρενόχλησης κατά τη διάρκεια της εργασιακής τις ζωής 4. Παρ’ όλα αυτά, η βία και η παρενόχληση αποτελούν προβληματικές έννοιες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι προσπάθειες για τη συλλογή δεδομένων για τη μέτρηση του πλαισίου και του εύρους της βίας και της παρενόχλησης κατά των γυναικών εμποδίζονται από μια σειρά παραγόντων, που συμπεριλαμβάνουν,

α) την επίδραση των κοινωνικών και των πολιτιστικών προτύπων στον καθορισμό του τι συνιστά βία, που εμποδίζει τη γενική συναίνεση για έναν ενιαίο ορισμό της βίας κατά των γυναικών και

β) τις αλλαγές στα ποσοστά των καταγγελιών για κακοποίηση ανάλογα με τον ορισμό της βίας που χρησιμοποιείται, τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι ερωτήσεις, τον τύπο του πληθυσμού – στόχου, και το περιβάλλον στο οποίο γίνεται η συνέντευξη (απομονωμένο μέρος, οικείο κ.λ.π.) 5.

Η βία και η παρενόχληση αποτελούν «κρυμμένα φαινόμενα» 6, τα οποία είναι δύσκολο να αντιληφθούμε. Ως αποτέλεσμα, πολλά σοβαρά περιστατικά βίας και παρενόχλησης μπορεί να μην αναφέρονται ή να μην αναγνωρίζονται.

Σε ατομικό επίπεδο, ο πόνος και ο εξευτελισμός που απορρέουν από τη βία και την παρενόχληση συνήθως οδηγούν στην έλλειψη κινήτρων, στην απώλεια της αυτοπεποίθησης και στη μειωμένη αυτοεκτίμηση, στο θυμό και την κατάθλιψη, στο άγχος και την ευερεθιστότητα των εμπλεκομένων γυναικών. Όπως συμβαίνει και με το άγχος, αυτά τα συμπτώματα είναι πιθανόν να εξελιχθούν σε σωματική νόσο, ψυχικές διαταραχές, κατάχρηση καπνού, αλκοόλ και ναρκωτικών. Μπορεί να κορυφωθούν με την εμφάνιση εργασιακών ατυχημάτων, ανικανότητα για εργασία, ακόμα και με την αυτοκτονία.

Η βία και η παρενόχληση στην εργασία έχουν άμεσες επιπτώσεις για τις γυναίκες, αλλά παράλληλα επηρεάζουν τις εργοδοσίες και τις επιχειρήσεις τις, καθώς και τo ευρύτερo κοινωνικό σύνολο.

7 Διεθνής Οργανισμός Εργασίας. Εισαγωγή στη Βία και την Εργασία.1996-2008. International Labour Organization. Introduction to Violence at Work. 1996-2008. http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/violence/intro. htm#wmnrisk (consulted on 31 Mar. 08).



Στο χώρο εργασίας, η βία προκαλεί άμεση και συχνά μακροπρόθεσμη ρήξη στις διαπροσωπικές σχέσεις, την οργάνωση της εργασίας και το γενικότερο περιβάλλον εργασίας. Οι εργοδοσίες βαρύνονται με το άμεσο κόστος της χαμένης εργασίας και των βελτιωμένων μέτρων ασφάλειας. Μπορεί επίσης να βαρύνονται με τα έμμεσα κόστη της μειωμένης αποδοτικότητας και παραγωγικότητας, τη μείωση της ποιότητας των προϊόντων, την απώλεια της εταιρικής εικόνας και τη μείωση του αριθμού των πελατισών.

Στο επίπεδο του κοινωνικού συνόλου, τα κόστη της βίας περιλαμβάνουν τον τομέα της Υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας, και τα μακροπρόθεσμα κόστη αποκατάστασης για την ενσωμάτωση των γυναικών θυμάτων, τα κόστη που συνδέονται με την ανεργία και την επανεκπαίδευση των γυναικών που χάνουν την δουλειά τις σαν αποτέλεσμα αυτής της βίας, και τα κόστη αναπηρίας και ανικανότητας όταν οι ικανότητες των γυναικών θυμάτων καταστρέφονται από τη βία στην εργασία 7.


Οι γυναίκες στο χώρο εργασίας

Σε πολλές χώρες ο γυναίκες αποτελούν ένα αυξανόμενο ποσοστό του εργατικού δυναμικού.
Παρ’ όλα αυτά ένας πολύ σημαντικός αριθμός εργαζομένων γυναικών απασχολείται σε επισφαλείς θέσεις εργασίας, συχνά με μικρή ασφάλεια εργασίας, χαμηλούς μισθούς και δυσμενείς συνθήκες. Αυτό δεν περιορίζεται στο βιομηχανοποιημένες χώρες, καθώς για πολλές γυναίκες στις αναπτυσσόμενες χώρες η εμπειρία της εργασίας είναι δυσάρεστη, με την κακομεταχείριση και τη σεξουαλική παρενόχληση να αποτελούν συνηθισμένα φαινόμενα που συχνά τρέφονται από πολιτιστικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις. Ενώ ένας αυξανόμενος αριθμός γυναικών που αποκτούν διοικητικές θέσεις, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα που συνδέονται με συμπεριφορές αποκλεισμού ή υποβάθμισης των γυναικών από άνδρες συναδέλφους που νοιώθουν πως απειλούνται από αυτές. Η σεξουαλική παρενόχληση συχνά χρησιμοποιείται ως ένα εργαλείο γενικότερου ελέγχου των γυναικών και όχι αποκλειστικά των ανδρών για να «κρατήσουν τις γυναίκες στη θέση τις».


Η ανεπιθύμητη συμπεριφορά σεξουαλικής φύσης ή η συμπεριφορά βασισμένη
στο φύλο που επηρεάζει την αξιοπρέπεια των γυναικών στην εργασία.

Rubenstein, 1988



8 Einarsen, S. (1996) Ο Εκφοβισμός και η Παρενόχληση στην Εργασία: Επιδημιολογικές και Ψυχολογικές Διαστάσεις. Διδακτορική Διατριβή, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν. Einarsen, S. (1996) Bullying and Harassment at Work: Epidemiological and Psychological Aspects. PhD thesis, Department of Psychological Science, University of Bergen.

9 Ibid.

10 Hoel, H. & Cooper, C.L. (2000a) Καταστροφική Διαμάχη και Εκφοβισμός στην Εργασία. Νοέμβριος 2000, Ανέκδοτη Μελέτη, UMIST, UK. Hoel, H. & Cooper, C.L. (2000a) Destructive Conflict and Bullying at Work. November 2000, Unpublished Report, UMIST, UK.


Το εύρος της σεξουαλικής παρενόχλησης, του εκφοβισμού και της ηθικής παρενόχλησης

Παρά το ενδιαφέρον κατά τα τελευταία έτη για τα θέματα σεξουαλικής παρενόχλησης, λίγες ακριβείς εμπειρικές μελέτες έχουν εκπονηθεί. Όπου αναφέρονται τέτοιες μελέτες 8 βασίζονται συχνά σε αυτο-επιλεγμένα δείγματα. Γενικά, υπάρχει έλλειψη εμπειρικών μελετών πάνω στη σεξουαλική παρενόχληση, γεγονός το οποίο επεκτείνεται στην περιοχή της φυλετικής παρενόχλησης. Φαίνεται πως οι γυναίκες διστάζουν να αναφέρουν τη σεξουαλική παρενόχληση, ενδυναμώνοντας έτσι το θύτη και κρατώντας το στόχο σιωπηλό και υποτελή. Αυτός
ο κύκλος κακοποίησης και σιωπής φαίνεται πως είναι το σκεπτικό πίσω από την έλλειψη εμπειρικών δεδομένων.

Σε μια μελέτη στις Η.Π.Α. 9 σε δείγμα 447 γυναικών εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα και 300 γυναικών εργαζομένων στα Πανεπιστήμια 40,9 % και 15 % αντιστοίχως βίωσαν την σεξουαλική παρενόχληση κατά τη διάρκεια των τελευταίων 24 μηνών. Ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός αναφέρει η έκθεση αφορά προσωπική σεξουαλική παρενόχληση, σε επαναλαμβανόμενη βάση.

Μελέτες που έχουν γίνει στη Μεγάλη Βρετανία δείχνουν ότι μεταξύ 16 % και 75 % έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας με μεγαλύτερα ποσοστά στον πληθυσμό των φοιτητριών 10.

Μια ευρεία Γερμανική μελέτη που ανέλαβε το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Εργασιακής Υγείας και Ασφάλειας έβγαλε το συμπέρασμα ότι περισσότερες από εννέα στις δέκα γυναίκες έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στη δουλειά τις, κατά τη διάρκεια της εργασιακής τους ζωής.

Σε μια μελέτη σε γυναίκες εργαζόμενες στη Βουλγαρία, 10 % ανέφερε ότι δέχτηκαν ερωτήσεις σεξουαλικής φύσης κατά τη διάρκεια της συνέντευξης για την πρόσληψή τις. Ένα σύνολο 15 % είχαν επίσης δεχθεί ανεπιθύμητη (σεξουαλική Α*) επαφή από συναδέλφους ή επόπτες. Σαν αποτέλεσμα της άρνησης τις στις προτάσεις αυτές, 33 % αναφέρουν ότι υπέστησαν αρνητικές συνέπειες 11.


11 Gutek, B.A. & Koss, M.P. (1993) Αλλαγμένες γυναίκες και αλλαγμένοι οργανισμοί: Οι συνέπειες της σεξουαλικής παρενόχλησης και η αντιμετώπιση της. Περιοδικό Εργασιακής Συμπεριφοράς, 42, 28-48. Gutek, B.A. & Koss, M.P.
(1993) Changed women and changed organisations: Consequences of and coping with sexual harassment. Journal of Vocational Behaviour, 28-48

12 Διεθνής Οργανισμός Εργασίας. Εισαγωγή στη Βία στην Εργασία. 1996-2008. International Labour Organization. Introduction to Violence at Work. 1996-2008. http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/violence/intro. htm#wmnrisk


Οι εργαζόμενες κάτω των 33 ετών βρίσκονταν σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Στην ηλικιακή ομάδα 18-25, σχεδόν 50 % δέχθηκαν σχόλια σεξουαλικής φύσης.

Η ηθική παρενόχληση (mobbing) και η υποβολή μιας εργαζόμενης σε ψυχολογική παρενόχληση περιλαμβάνει δράσεις συνεχών αρνητικών σχολίων ή κριτικής, απομόνωσης, διάδοσης κουτσομπολιού ή εξευτελισμού των προσώπων στα οποία αναφέρονται 12.

Η ηθική παρενόχληση συμβαίνει σε περιβάλλοντα που συμβάλλουν στην ανάπτυξή της. Όπως και οι ιοί, απαιτεί τις κατάλληλες συνθήκες για να αναπτυχθεί. Αυτό συνήθως περιλαμβάνει χώρους εργασίας με ανεπαρκή διοίκηση χωρίς δεξιότητες για την επίλυση διαφορών και με έλλειψη αντίληψης σχετικά με την ηθική παρενόχληση και τις συνέπειές της.
Ακόμα χειρότεροι είναι οι χώροι εργασίας όπου οι διοίκηση χρησιμοποιεί εσκεμμένα τακτικές ηθικής παρενόχλησης για να απομακρύνει προσωπικό, παρά τις καταστροφικές συνέπειες που προκαλεί. Αυτό το φαινόμενο επικρατεί κυρίως σε περιόδους οικονομικής κρίσης, όπου η εργοδοσία εκφοβίζει τον εργαζόμενη, ώστε να φύγει από τη δουλειά, αντί να την απολύσει.

Ο εκφοβισμός (bullying) στο χώρο εργασίας αποτελεί επιθετική συμπεριφορά μέσω εκδικητικών, μνησίκακων, κακόβουλων ή εξευτελιστικών προσπαθειών για να υποβιβαστεί μια εργαζόμενη-ος ή μια ομάδα εργαζομένων. Τέτοιες επίμονες αρνητικές επιθέσεις πάνω στην προσωπική ή επαγγελματική απόδοση είναι συνήθως απρόβλεπτες, παράλογες και άδικες.

Τα άτομα που εκφοβίζουν μειώνουν συστηματικά τη γυναίκα-στόχο τους, για να διαβρώσουν την όποια υποστήριξη αυτή αναζητήσει αργότερα. Τα άτομα αυτά δυσφημούν τη γυναίκα-στόχο στις άλλες-ους: στις συναδέλφισες-ους, στη διοίκηση, στις εκπροσώπισες των συνδικάτων, στο τμήμα ανθρώπινου δυναμικού κλπ.

Η ηθική παρενόχληση αποτελεί την ευρύτερη εμπλοκή της ομάδας στον εκφοβισμό. Η διοίκηση και τα συνδικάτα αποσύρουν την υποστήριξή τους και τελικά συμμετέχουν στην επίθεση εναντίον της γυναίκας-στόχου, με τον ίδιο ενθουσιασμό του αρχικού εκφοβιστή. Οι συναδέλφισες-οι φοβούμενες για την εαυτή τις κοιτάνε από την άλλη μεριά ή συμμετέχουν ενεργά. Η ομάδα τίθεται ενάντια στη γυναίκα στόχο.

13 International Labour Organization. Introduction to Violence at Work. 1996-2008.
http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/violence/intro.htm#wmnrisk


Βία

Λεκτική βία – βρισιές, κατάρες, προσβολές ή χρήση υποτιμητικής γλώσσας.

Απειλητική συμπεριφορά – αυτή περιλαμβάνει χτυπήματα σε έπιπλα ή τοίχους, κούνημα της γροθιάς, πέταμα αντικειμένων, ή καταστροφή περιουσίας.

Σωματικές επιθέσεις – συμπεριλαμβανομένων σπρωξιμάτων, χτυπημάτων, κλωτσιών.

Η βία στην εργασία συμβαίνει αναγκαστικά στο χώρο εργασίας. Μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε εκδήλωση της εργασίας που μπορεί να γίνει εκτός τους χώρου εργασίας, όπως σε συνέδρια, κοινωνικές εκδηλώσεις και εμπορικές εκθέσεις, ή και εντελώς εκτός δουλειάς, όπως στην περίπτωση απειλητικών τηλεφωνημάτων.

Υπάρχουν πολλά στοιχεία ενός χώρου εργασίας – όπως οι διαδικασίες που εφαρμόζονται και το στυλ αλληλεπίδρασης – που θέτουν τις εργαζόμενες σε μεγαλύτερο κίνδυνο βίας στο χώρο εργασίας. Αυτά τα στοιχεία μπορεί να περιλαμβάνουν:

Εργασία απευθείας με το κοινό.

Η διεξαγωγή επιθεωρήσεων ή επιβολής καθηκόντων.

Η διαχείριση χρημάτων ή τιμαλφών και η συνταγογράφηση φαρμάκων.

Η παροχή υπηρεσιών, συμβουλών, εκπαίδευσης ή φροντίδα υγείας.

Η απευθείας συνεργασία με ασταθείς ανθρώπους.

Η εργασία σε μέρη όπου πωλείται ή σερβίρεται αλκοόλ.

Η απευθείας εργασία με κοινότητες.

Η μοναχική εργασία ή η εργασία σε πολύ μικρές ομάδες ή απομονωμένες περιοχές.

Η εργασία κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η εργασία σε περιόδους οργανωτικών ή πολιτικών αλλαγών ή αστάθειας.

Ενώ τα ατυχήματα και οι επιθέσεις τραυματίζουν και σκοτώνουν τις ανθρώπους
γρήγορα και θεαματικά, ο εκφοβισμός και το συνεπακόλουθο παρατεταμένο
αρνητικό άγχος τραυματίζουν και σκοτώνουν τις ανθρώπους σιγά και μυστικά.
Το αποτέλεσμα, όμως, είναι το ίδιο 13.

14 Einarsen, S. (1996) Ο Εκφοβισμός και η Παρενόχληση στην Εργασία: Επιδημιολογικές και Ψυχολογικές Διαστάσεις. Διδακτορική Διατριβή, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν. Einarsen, S. (1996) Bullying and Harassment at Work: Epidemiological and Psychological Aspects. PhD thesis, Department of Psychological Science, University of Bergen.

15 Hoel, H. & Cooper, C.L. (2000a) Καταστροφική Διαμάχη και Εκφοβισμός στην Εργασία. Νοέμβριος 2000, Ανέκδοτη Μελέτη, UMIST, UK. Destructive Conflict and Bullying at Work. November 2000, Unpublished Report, UMIST, UK.

Οι επιπτώσεις του εκφοβισμού και της παρενόχλησης στην ψυχική υγεία

Έχει βρεθεί ότι η έκθεση στον εργασιακό εκφοβισμό ή-και στη σεξουαλική παρενόχληση συνδέεται με τα ακόλουθα:

Άγχος.

Κατάθλιψη.

Επιθετικότητα.

Αϋπνία.

Μελαγχολία και απάθεια.

Γνωστικές επιπτώσεις όπως προβλήματα συγκέντρωσης.

Ανασφάλεια και έλλειψη πρωτοβουλιών.

Μείωση ικανοποίησης στην εργασία και δέσμευσης στον οργανισμό.

Επικίνδυνη συμπεριφορά και αυξημένη ροπή προς τα ατυχήματα.

Επιβλαβείς συνήθειες π.χ. αύξηση καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ.

Κακή διατροφή.

Έλλειψη συγκέντρωσης και μείωση της αυτοπεποίθησης.

Προσωπική απόσυρση, που συχνά οδηγεί στην κοινωνική απομόνωση.

Αρνητικές επιπτώσεις στην οικογενειακή και ιδιωτική ζωή.

Ανυπόφορη πίεση στις σχέσεις.


Μετατραυματική Διαταραχή Άγχος

Συχνά, η ηθική παρενόχληση σηματοδοτεί το τέλος της καριέρας, του γάμου, της υγείας και της ζωντάνιας της γυναίκας θύματος. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις εκφοβισμού, τα θύματα έχουν διαγνωστεί με μετατραυματικό στρες- μετατραυματική νεύρωση. Σε μια Νορβηγική μελέτη που συνέκρινε θύματα σοβαρών περιπτώσεων εκφοβισμού και άτομα που είχαν υποστεί δραματικές καταστροφές 14, ένα μεγάλο ποσοστό των θυμάτων εκφοβισμού φάνηκε να υποφέρουν από συμπτώματα μετατραυματικού στρες σε μεγαλύτερο βαθμό από αυτές-ους που είχαν βιώσει καταστροφές. Σύμφωνα με τις συγγραφείς αυτής της μελέτης, τα μεγάλα επίπεδα άγχους που είχαν πολλά από τα θύματα του εκφοβισμού μπορούν να εξηγηθούν από την κατάρρευση των προηγούμενων υποθέσεων για τον κόσμο και την εαυτή τις. Όπως συμβαίνει με τον εκφοβισμό, η σεξουαλική παρενόχληση έχει πρόσφατα συνδεθεί με το μετατραυματικό στρες-μετατραυματική νεύρωση 15.

16 Einarsen, S. (1996) Ο Εκφοβισμός και η Παρενόχληση στην Εργασία: Επιδημιολογικές και Ψυχολογικές Διαστάσεις. Διδακτορική Διατριβή, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν. Einarsen, S. (1996) Bullying and
Harassment at Work: Epidemiological and Psychological Aspects. PhD thesis, Department of Psychological Science, University of Bergen.

17 Gutek, B.A. & Koss, M.P. (1993) Αλλαγμένες γυναίκες και αλλαγμένοι Οργανισμοί: Οι συνέπειες της σεξουαλικής παρενόχλησης και η αντιμετώπιση της. Περιοδικό Εργασιακής Συμπεριφοράς, 42, 28-48. Gutek, B.A. & Koss, M.P. (1993) Changed women and changed organisations: Consequences of and coping with sexual harassment. Journal of Vocational Behaviour, 42, 28-48.

18 Leymann, H. (1990) Η Ηθική παρενόχληση και ο ψυχολογικός τρόμος στην εργασία. Βία και Θύματα, 5, 119-125. Leymann, H. (1990) Mobbing and psychological terror at workplaces. Violence and Victims, 5, 119-125.

Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι ένας σημαντικός αριθμός αυτοκτονιών έχουν τις ρίζες τους στον εργασιακό εκφοβισμό. Δεν υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που να αποδεικνύουν αυτούς τους ισχυρισμούς και επιπλέον οι άνθρωποι σπάνια αυτοκτονούν για μόνο ένα λόγο. Το γεγονός ότι σε μια ευρεία Νορβηγική μελέτη μέχρι 40% 16 των γυναικών στόχων εκφοβισμού αναφέρει ότι έχουν σκεφτεί την αυτοκτονία, δείχνει τη σοβαρότητα των επιπτώσεων για τις γυναίκες θύματα του εκφοβισμού.

Οι γυναίκες που μπορεί να αποφασίσουν να φύγουν ή απολύονται από έναν οργανισμό εξαιτίας της δοκιμασίας τις, μπορεί να μην μπορέσουν ή να μη θελήσουν να βρουν νέα εργασία 17. Ένας αριθμός των πιο σοβαρά προσβεβλημένων γυναικών-ατόμων δεν επιστρέφουν ποτέ στην εργασία τις μετά από μακρά απουσία. Σε μερικές περιπτώσεις η επιστροφή τις εμποδίζεται από την κατάσταση της υγείας τις. Σε άλλες περιπτώσεις η αυξανόμενη σοβαρότητα των συγκρούσεών τις, τις θέτει σε οξεία αντιπαράθεση με τον οργανισμό που εργάζονται, ο οποίος αποφασίζει να λήξει τη συνεργασία 18. Μακρές περίοδοι νομικής αντιδικίας φαίνεται να είναι μια αυξανόμενη τάση στις υποθέσεις εκφοβισμού. Σε ένα σημαντικό αριθμό περιπτώσεων, οι γυναίκες-στόχοι εκφοβισμού των οποίων οι συμβάσεις τερματίστηκαν εξαιτίας της αντιδικίας, αδυνατούν να βρουν νέα εργασία. Σε κάθε περίπτωση, η βία κατά των γυναικών στο χώρο εργασίας είναι πιθανό να έχει μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική τις υγεία, οδηγώντας σε πιθανή μακροχρόνια ανεργία και εν τέλει στη φτώχεια και στον κοινωνικό αποκλεισμό. Αυτό το αποτέλεσμα έχει πολύ σοβαρές συνέπειες όχι μόνο για τη γυναίκα, αλλά και για την ευρύτερη κοινωνία. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην πρώιμη παρέμβαση.

Έξι περιπτώσεις που παρουσιάστηκαν σε βρετανικά δικαστήρια τόνισαν ότι η ευθύνη για τον ψυχολογικό τραυματισμό που προκαλεί το στρες στην εργασία δεν διαφέρει από την ευθύνη για το σωματικό τραυματισμό.


Ένας οδηγός αναφοράς για τις γυναίκες

«Δε μπορώ να καταλάβω πώς οι γυναίκες σήμερα λένε ότι δεν είναι φεμινίστριες μετά από όσα οι γυναίκες – φεμινίστριες έχουν κάνει εφικτά για εμάς και τον τρόπο ζωής μας σήμερα».

Axelle Red, JUMP, 23 Απριλίου 2009

Καταπολεμώντας τις Συμπεριφορές

Η οδός για την καταπολέμηση των πατριαρχικών συμπεριφορών θα είναι μακρυά και δύσβατη.
Πολύ συχνά οι γυναίκες συνοφρυώνονται στη σκέψη ότι οι άλλες-οι τις θεωρούν φεμινίστριες, αλλά είναι εξαιτίας των ακτιβιστριών γυναικών που οι γυναίκες απολαμβάνουν τις ελευθερίες τις σήμερα. Παρ’όλα αυτά η ανισότητα επικρατεί σήμερα σε όλες τις κοινωνικές εκφάνσεις και γίνεται ιδιαιτέρως εμφανής στο χώρο εργασίας, οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στις καλύτερες θέσεις εργασίας, το χάσμα στις αμοιβές παραμένει και οι ευκαιρίες για τις γυναίκες στον ολοένα μεταβαλλόμενο εργασιακό χώρο περιορίζονται, καθώς οι γυναίκες αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο κομμάτι της φροντίδας. Τα ισότιμα δικαιώματα ψήφου δεν έχουν μετατραπεί σε ισοτιμία των φύλων. Στο χώρο εργασίας, οι γυναίκες παραμένουν συγκεντρωμένες στα χαμηλότερα από πλευράς αμοιβής επαγγέλματα και εξακολουθούν να υφίστανται διακρίσεις.

Οι πολλαπλοί κοινωνικοί ρόλοι που αναλαμβάνουν, θέτουν τις γυναίκες σε μεγαλύτερο κίνδυνο, από άλλα μέλη της κοινότητας, στο να νοσήσουν ψυχικά. Οι γυναίκες αναλαμβάνουν το βάρος της ευθύνης που συνδέεται με το να είναι μητέρες, σύζυγοι και να φροντίζουν τις άλλες-ους, χωρίς να λαμβάνουν οικονομική αποζημίωση για αυτή τη δουλειά. Όλο και περισσότερο οι γυναίκες γίνονται καίριο κομμάτι του εργατικού δυναμικού και οι γυναίκες αποτελούν την κύρια πηγή εισοδήματος, σε ένα ποσοστό μεταξύ του ενός τετάρτου και ενός τρίτου των νοικοκυριών (Π.Ο.Υ., 1995). Εκτός από τις πολλές πιέσεις που δέχονται οι γυναίκες, πρέπει να αντιμετωπίσουν σημαντικές διακρίσεις με βάση το φύλο και ως συνεπακόλουθο τη φτώχεια, την πείνα, την κακή διατροφή και τον υπερβολικό φόρτο εργασίας.

Η κατάσταση αυτή αντικατοπτρίζει τους ρόλους των δύο φύλων στην κοινωνία και επιδεινώνεται από την έλλειψη ευκαιριών στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση, οδηγώντας σε χαμηλότερα εισοδήματα στην εργασία και σε υψηλότερα επίπεδα φτώχειας κατά τη συνταξιοδότηση ανάμεσα στις γυναίκες.

Πρέπει να δοθεί έμφαση στην εκπαίδευση των γυναικών για την εύρεση ασφαλούς εργασίας, ενθαρρύνοντας παράλληλα τους άνδρες μέσω συγκεκριμένων παροχών – όπως τη δημιουργία ενός ικανού αριθμού υπηρεσιών για τη φύλαξη των παιδιών και την προώθηση ευκαιριών για εργασία με ευέλικτο ωράριο () ή για εργασία στο σπίτι - να μοιραστούν την ευθύνη για την ανατροφή των παιδιών. Το να διευκολύνουμε τις γυναίκες και τους άνδρες στο να συμφιλιώσουν την επαγγελματική και την οικογενειακή τις ζωή ισότιμα, αποτελεί ένα θετικό βήμα για την επίτευξη της ισότητας. Αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσω της εκπαίδευσης στα σχολεία και στις κοινότητες, δίνοντας έμφαση στην κοινωνική συνείδηση και στην κοινωνία των πολιτισών.
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί σε κοινωνικά εκπαιδευτικά μαθήματα, με στόχο την προετοιμασία κοριτσιών και αγοριών για τους ρόλους τις να φροντίζουν και να υποστηρίζουν τα μέλη της οικογένειας καθώς και των αναπήρων και των αρρώστων, και στην ενημέρωση των παιδιών για τις ανισότητες ανάμεσα στα δύο φύλα από τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης.


Αναγνωρίζετε τη σεξουαλική παρενόχληση;

Οι περισσότερες γυναίκες δεν αναγνωρίζουν ακόμα και οι ίδιες τη σεξουαλική παρενόχληση ή την αντιμετωπίζουν ως ασήμαντη ρουτίνα. Αυτό έχει λειτουργήσει ως εσωτερικός αμυντικός μηχανισμός. Το να αγνοούμε τις προσβλητικές συμπεριφορές ή να αρνούμαστε την ύπαρξή τις, είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες αντιμετωπίζουμε τη σεξουαλική παρενόχληση.

Στο βιβλίο «Κάνε Πίσω! Πώς να Αντιμετωπιστεί και να Σταματήσει η Σεξουαλική Παρενόχληση και οι παρενοχλούντες» (‘Back Off! How to Confront and Stop Sexual Harassment and Harassers’) η συγγρίφισσα Martha Langelan 19 προτείνει τη λήψη των ακόλουθων μέτρων:


*Α Ουσιαστικά οι γυναίκες βιάστηκαν
*Β Πρέπει να δοθεί έμφαση στο ρόλο και την ευθύνη των ανδρών εξ' ίσου στο μεγάλωμα των παιδιών και την διατήρηση του νοικοκυριού. Το ευέλικτο ωράριο έχει αποδειχθεί εις βάρος των γυναικών, οι οποίες καταλήγουν να εργάζονται με βάση το ωράριο του συζύγου-συντρόφου ή κατά πως διευκολύνει την οικογένεια.Έρευνες έχουν δείξει πως οι πατέρες χρησιμοποιούν τις πατρικές άδειες για να κάνουν master ή διδακτορικό

Οδηγίες κατά της βίας στο χώρο εργασίας Γ'

BIA ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΙΣ

Σκέψου τα ακόλουθα:

Συμφωνώ με αυτή τη συμπεριφορά

Αυτή η συμπεριφορά με κάνει να νιώθω άβολα

Αυτή η συμπεριφορά παραβιάζει την αξιοπρέπειά μου ως άτομο

Παραβιάζει το δικαίωμά μου να εργαστώ με αξιοπρέπεια σε ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον


Αντιμετωπίστε ευθέως όποιον σας παρενοχλεί 20:

Κάντε το απρόσμενο: Ονομάστε τη συμπεριφορά. Μόλις έκανε ο,τιδήποτε πείτε το και γίνετε συγκεκριμένες.

Κάντε αυτόν που σας παρενοχλεί υπεύθυνο για τις πράξεις του. Μη βρίσκετε δικαιολογίες για αυτόν και μην προσποιείστε ότι δε συνέβη τίποτα. Αναλάβετε δράση για το περιστατικό και πείτε στις άλλες-ους τι έκανε.

19 Langerland, M. (1993), «Κάνε Πίσω! Πώς να αντιμετωπίσετε και να τερματίσετε τη σεξουαλική παρενόχληση και τους παρενοχλούντες», Κοινωνική Επιστήμη, σελ. 380. Langerland, M. (1993), “Back Off! How to confront and stop sexual harassment and harassers”, Social Science, 380 p.

20 Neeta Raymond Combat Law, Τόμος 2, Τεύχος 3. Neeta Raymond Combat Law, Volume2, Issue3 http://www.indiatogether.org/combatlaw/vol2/issue3/harass.htm


ΘΥΜΗΘΕΙΤΕ – Η απομόνωση προστατεύει όσους σας παρενοχλούν, ενώ αυτοί αποδυναμώνονται από τη δημοσιοποίηση των πράξεών τους (visibility)

Κάντε τίμιες και άμεσες δηλώσεις

Να είστε σοβαρές, άμεσες και να μιλάτε απερίφραστα

Απαιτείστε να σταματήσει η παρενόχληση

Ξεκαθαρίστε ότι όλες οι γυναίκες έχουν το δικαίωμα να είναι ελεύθερες από τη σεξουαλική παρενόχληση

Ακολουθείστε το σχέδιο σας

Μην απαντάτε στις δικαιολογίες αυτού που σας παρενόχλησε ή σε παραπλανητικές τακτικές

Η συμπεριφορά του είναι το θέμα.

Πείτε αυτό που έχετε να πείτε και επαναλάβετέ το εάν επιμένει.

Ενδυναμώστε τα επιχειρήματά σας με δυνατή γλώσσα του σώματος, που αποπνέει αυτοεκτίμηση: επαφή με το βλέμμα, το κεφάλι ψηλά, πίσω οι ώμοι με δυνατή και σοβαρή στάση

Ανταποκριθείτε στο κατάλληλο επίπεδο. Χρησιμοποιείστε ένα συνδυασμό λεκτικών και σωματικών αντιδράσεων στη σωματική παρενόχληση.

ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Κρατείστε Στοιχεία

Το να κρατάτε στοιχεία σχετικά με την παρενόχληση είναι σημαντικό, για χρήση ως αποδεικτικών σε περίπτωση μιας δίκης ή μιας καταγγελίας. Θα πρέπει να φωτογραφίζετε ή να κρατάτε αντίγραφα του προσβλητικού υλικού στο χώρο εργασίας. Κρατήστε ένα ημερολόγιο με αναλυτικές πληροφορίες για τις περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης. Σημειώστε τις ημερομηνίες, τους διαλόγους, τη συχνότητα των προσβλητικών αντιπαραθέσεων, κ.λ.π. Αποκτείστε αντίγραφα του αρχείου της δουλειάς σας (συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων της προόδου σας) και κρατήστε αντίγραφα στο σπίτι σας.

Άλλα έγγραφα που θα πρέπει να έχετε: Είναι σημαντικό να αποκτήσετε έναν εταιρικό κανονισμό λειτουργίας και διαδικασιών. Οι καταγεγραμμένες εταιρικές πολιτικές πάνω στην παρενόχληση, τη διάκριση, τις αξιολογήσεις της απόδοσης, τη διακοπή της συνεργασίας, των σχεδίων θετικών δράσεων, μπορεί να είναι πολύ σημαντικά ώστε να φανεί το κατά πόσο συνάδουν οι επίσημες πολιτικές με τις πράξεις τις. Οι εταιρικές εφημερίδες, οι ετήσιες αναφορές, οι φωτογραφίες της ανώτατης διοίκησης, τα πόστερ, οι αναγνωρίσεις της εταιρίας και οι εταιρικές μελέτες είναι σημαντικές για να δείξουν το κατά πόσο το περιβάλλον είναι εχθρικό προς τις γυναίκες.

Μαζέψτε όλα τα επαινετικά γράμματα, τα βραβεία, τα ευχαριστήρια και ο,τιδήποτε δείχνει τη θετική απόδοση στην εργασία σας. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή σε έγγραφα όπου οι ανώτερές-οι σας σας επαινούν για την εργασία σας.


Θέτετε τα δικά σας όρια

Πείτε ΟΧΙ καθαρά και με έμφαση όταν σας ζητάνε να πάτε σε μέρη, να κάνετε πράγματα, να απαντήσετε σε ερωτήματα και να εμπλακείτε σε καταστάσεις που σας κάνουν να νιώθετε άβολα. Μην ανησυχείτε για το αν προσβάλετε το άλλο άτομο ή αν πληγώνεται ο εγωισμός του. Φροντίστε πρώτα την εαυτή σας.


Βρείτε μάρτυρα αυτής της συμπεριφοράς

Ενημερώστε μια έμπιστη συναδέλφισσα-ο και προσπαθήστε να διασφαλίσετε ότι είναι αυτόπτης ή αυτήκοη μάρτυρας σε κάποια κατάσταση όπου παρενοχλείστε σεξουαλικά. Αυτό θα είναι χρήσιμο εάν αργότερα αποφασίσετε να υποβάλετε μια επίσημη διαμαρτυρία. Στείλτε ένα αντίγραφο των πολιτικών-κανόνων για τη σεξουαλική παρενόχληση στο άτομο που σας παρενοχλεί. Εάν ο χώρος εργασίας σας εφαρμόζει ήδη πολιτικές κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης ή οι κανόνες συμπεριφοράς του φορέα σας απαγορεύουν τη σεξουαλική παρενόχληση, στείλτε ένα αντίγραφο των πολιτικών ή του κώδικα συμπεριφοράς στο άτομο που σας παρενοχλεί υπογραμμίζοντας τα σχετικά εδάφια.


Λάβετε ιατρική γνωμάτευση

Εάν σας έχουν βιάσει ή επιτεθεί σωματικά, κάντε έναν ιατρικό έλεγχο και λάβετε μια ιατρική έκθεση. Αυτό είναι σημαντικό σε περίπτωση που αποφασίσετε να κινηθείτε νομικά.

Σε μια μελέτη των μελών του μεγαλύτερου εργατικού συνδικάτου της Μεγάλης Βρετανίας, 26,4 % αυτών που είχαν υποστεί εκφοβισμό δήλωσαν ότι έφυγαν από την εργασία τις εξαιτίας του εκφοβισμού 21.

21 UNISON, 1997.



Κάντε την ΑΡΧΗ για να σταματήσει η βία κατά των γυναικών στην εργασία

ΜΙΛΗΣΤΕ ανοιχτά, ΜΙΛΗΣΤΕ δυνατά: Το να μιλήσετε σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την καταπολέμησή της. Καθώς μιλάτε, το πρόβλημα γίνεται εμφανές, η ύπαρξή του αναγνωρίζεται και αυτό οδηγεί στην ανάληψη αποτελεσματικών μέτρων για την καταπολέμησή του. Το να μιλάτε για τη σεξουαλική παρενόχληση δίνει την ευκαιρία να ξεκαθαριστεί η έννοια και βοηθάει στο να αλλάξει η στάση των ανθρώπων απέναντι σε αυτό το ζήτημα.

ΠΕΙΤΕ το σε κάποια-ον: Με το να είστε σιωπηλή ή «γενναία» (σηκώνοντας το βάρος μόνη σας), αφήνετε τη σεξουαλική παρενόχληση να συνεχίζεται. Μιλήστε με άλλες συναδέλφισσες-ους, μπορεί να μην είστε μόνο εσείς που κάποιο συγκεκριμένο άτομο παρενόχλησε. Μην κατηγορείτε την εαυτή σας και μην καθυστερείτε.

Να έχετε ΕΠΙΓΝΩΣΗ των καταστάσεων και των ανθρώπων που μπορεί να σας βλάψουν και εμπιστευτείτε το ένστικτό σας για πιθανούς κινδύνους: Μην αγνοείτε τις προειδοποιήσεις των άλλων για συγκεκριμένα άτομα ή κοινωνικές καταστάσεις. Αναγνωρίστε το ενδιαφέρον τις για εσάς και την εαυτή τις.

ΑΝΑΦΕΡΕΤΕ τη σεξουαλική παρενόχληση στο αρμόδιο πρόσωπο στον οργανισμό και
ΚΑΤΑΓΡΑΨΤΕ τα γεγονότα: Διερευνήστε τις διαφορετικές διεξόδους που διαθέτετε και αν χρειαστεί κάντε μια επίσημη αναφορά. Εάν δεν υπάρχουν ήδη, διασφαλίστε ότι η εργοδοσία σας εφαρμόζει πολιτικές κατά των διακρίσεων και κάνει ό,τι είναι απαραίτητο στο πλαίσιο αυτών των πολιτικών. Παρακολουθείστε τι συμβαίνει και καταγράψτε το σε ένα ημερολόγιο, κρατώντας γράμματα ή σημειώσεις ή άλλα σχετικά έγγραφα. Καταγράψτε ημερομηνίες, ώρες, μέρη και μια αναφορά του τι συνέβη. Γράψτε τα ονόματα των μαρτύρων.

Όπως με τις στρατηγικές αντιμετώπισης της σεξουαλικής παρενόχλησης, το ίδιο ισχύει με τον εκφοβισμό και την ηθική παρενόχληση. Για να επαναλάβετε τις στρατηγικές ακολουθείστε αυτές τις κατευθυντήριες οδηγίες που έχει εκδώσει το Ίδρυμα Andrea Adams 22.

22 http://www.andreaadamstrust.org/live/adviseguidelines.html



ΑΠΕΥΘΥΝΘΕΙΤΕ σε κάποια ένωση: Εάν είστε μέλος κάποιας ένωσης εργαζομένων, μιλήστε στην εκπροσώπισα της ένωσής σας.

1. Μάθετε εάν η εργοδοσία σας εφαρμόζει πολιτικές και διαδικασίες για την παρενόχληση και τον εκφοβισμό και αποκτείστε ένα αντίγραφο.

2. Να έχετε ψυχραιμία και σταθερότητα και να μην αφήνετε την εαυτή σας να γίνει στόχος.

3. Μην απομονώνεστε. Ψάξτε για άμεση υποστήριξη και συμβουλές.

4. Κρατήστε ένα αρχείο όλων των περιστατικών που σας βασανίζουν ή που σας υποβιβάζουν – καταγράψτε τις ημερομηνίες και τα συναισθήματά σας μετά από κάθε συμβάν μαζί με τις απαντήσεις σας.

5. Προσπαθήστε να έχετε μάρτυρες των περιστατικών εκφοβισμού, αποφεύγοντας καταστάσεις που είστε μόνες σας με τον εκφοβιστή.

6. Μην αναλάβετε δράση μόνες σας. Κλείστε ένα ραντεβού με την σύμβουλο παρενόχλησης της εταιρίας σας και αναζητήστε την καθοδήγηση και την υποστήριξή της.

7. Μιλήστε σε συναδέλφισες και δείτε εάν έχουν την ίδια μεταχείριση με εσάς.

8. Ακολουθείστε τις διαδικασίες παραπόνων της εταιρίας μαζί με την υποστήριξη της Συμβούλου Κακοποίησης και στελέχη του Γραφείου Προσωπικού και των Εργατικών Ενώσεων (όπου, βέβαια αυτές οι υπηρεσίες υφίστανται).

9. Προσπαθήστε να κρατήσετε την αναφορά σας όσο το δυνατόν πιο αντικειμενική γίνεται. Έτσι δε θα κατηγορηθείτε ότι κάνατε ένα παράπονο λόγω κακεντρέχειας ή φιλοδοξίας.

10. Κλείστε ένα ραντεβού με τη γιατρίνα σας και πείτε της τι σας συμβαίνει στη δουλειά. Ακολουθείστε τις ιατρικές συμβουλές και εάν χρειαστεί πάρτε μια άδεια.

11. Εάν υπάρχει υπηρεσία συμβουλευτικής υποστήριξη διαθέσιμη, κλείστε εγκαίρως ένα ραντεβού να μιλήσετε για την εμπειρία σας.

12. Μιλήστε σε φίλες και οικογένεια για συναισθηματική υποστήριξη.

Εργασιακές ομάδες που βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο εργασιακής βίας από άλλες:

Εργαζόμενες στο χώρο της καθαριότητας και σε συνεργεία καθαρισμού, οικιακές βοηθοί

Αλλοδαπές εργαζόμενες

Εργαζόμενες στον τομέα της Υγείας και σε κοινωνικές υπηρεσίες

Εργαζόμενες με συμβάσεις περιορισμένου χρόνου

Εργαζόμενες στον τομέα λιανικής πωλήσεως ή σε μικρές επιχειρήσεις

Εκπαιδευτικές (νηπιαγωγοί, δασκάλες, καθηγήτριες)



Όπως και με τη Σεξουαλική Παρενόχληση, τον Εκφοβισμό και την Ηθική
Παρενόχληση λάβετε άμεση δράση!

Κάντε την ΑΡΧΗ αναλαμβάνοντας δράση τώρα!!!

. Μιλήστε ανοιχτά, μιλήστε δυνατά.

. Πείτε το σε κάποια.

. Να έχετε επίγνωση της κατάστασής σας.

. Αναφέρετε το περιστατικό και καταγράψτε τα γεγονότα.

. Μιλήστε στην εργατική ένωση που ανήκετε.

«Ο,τιδήποτε πράττει μια εργαζόμενη-ος στην εργασία της θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται σαν να το έκανε εξίσου και η ίδια-ος και η εργοδοσία της-του, ανεξάρτητα αν αυτό που συμβαίνει το γνωρίζει ή το εγκρίνει ή όχι η εργοδοσία». 23

23 UK Harassment Act 1997.



Ένας οδηγός αναφοράς για την εργοδοσία

Τι πρέπει να κάνει η εργοδοσία;

Η εργοδοσία πρέπει πρώτα από όλα να αναγνωρίσει ότι αποτελεί νομική της ευθύνη να παρέχει ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον για τις γυναίκες, ελεύθερο από όλες τις μορφές βίας και διάκρισης και ότι μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για αυτό.

Η εργοδοσία πρέπει να ξέρει ότι η βία μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες πάνω στην υγεία, την αυτοπεποίθηση, το ηθικό και την απόδοση όσων προσβάλλονται από αυτήν. Η αγωνία και το άγχος που παράγονται από όλες τις μορφές παρενόχλησης, συχνά οδηγούν όσες έχουν πέσει θύματα βίας να παίρνουν άδεια από την εργασία τις λόγω ασθένειας, να είναι λιγότερο αποτελεσματικές στην εργασία ή να την εγκαταλείπουν προς αναζήτηση νέας εργασίας.

Η εργοδοσία πρέπει να καταλάβει τους λόγους για τους οποίους οι γυναίκες παραμένουν σιωπηλές σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση. Μια απουσία παραπόνων για παρενόχληση δε σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υφίσταται παρενόχληση. Μπορεί να σημαίνει ότι οι αποδέκτριες της παρενόχλησης (ειδικά της σεξουαλικής) νομίζουν ότι δεν υπάρχει νόημα να καταγγείλουν την παρενόχληση γιατί:

Δε θα γίνει τίποτα για αυτό

Θα εκχυδαϊστεί

Το θύμα θα υποστεί εξευτελισμό

Φόβος για αντίποινα

Η εργοδοσία πρέπει να αναγνωρίσει τις συνέπειες του να αγνοήσει τη βία και την παρενόχληση των γυναικών στο χώρο εργασίας:

Δαπανηρές έρευνες και δικαστικοί αγώνες

Αρνητική έκθεση και δημοσιότητα

Αυξημένες απουσίες

Χαμηλό ηθικό των εργαζομένων γυναικών

Χαμηλή αποδοτικότητα

Χαμηλή αποτελεσματικότητα

Αύξηση στις αποχωρήσεις του γυναικείου προσωπικού


Ο καλύτερος τρόπος να προληφθούν όλες οι μορφές παρενόχλησης είναι να υιοθετηθούν αναλυτικές πολιτικές για την παρενόχληση. Ο στόχος είναι να διασφαλισθεί ότι η παρενόχληση δε θα συμβεί και όταν συμβεί, να διασφαλιστεί ότι υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες επαρκείς διαδικασίες για την αντιμετώπιση του προβλήματος και την πρόληψη της επανεμφάνισής του.

Πολιτικές για τη σεξουαλική παρενόχληση

Τι θα πρέπει να περιλαμβάνουν οι πολιτικές για τη σεξουαλική παρενόχληση;

Οι βασικές πολιτικές θα πρέπει να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα στοιχεία:

Μια ρητή δέσμευση εξάλειψης και αποτροπής της σεξουαλική παρενόχλησης και ρητή απαγόρευση της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Ορισμός της σεξουαλικής παρενόχλησης

Μια εξήγηση των κυρώσεων (συμπεριλαμβανόμενης της απόλυσης) που θα επιβάλει
η εργοδοσία σε επιβεβαιωμένα περιστατικά παρενόχλησης

Αναλυτική περιγραφή της διαδικασίας υποβολής παραπόνων εκ μέρους των
εργαζομένων.

Μια διακήρυξη ότι όποιος αποδειχθεί ένοχος για παρενόχληση θα υπόκειται σε άμεσες και κατάλληλες πειθαρχικές κυρώσεις

Μια διακήρυξη σχετικά με την παρενόχληση από τρίτα άτομα, όπως πελάτες κλπ.

Επιπλέον πηγές ή αρμόδια άτομα διαθέσιμα για υποστήριξη και συμβουλές.

Ρητή δέσμευση πως παραμένουν όλα τα παράπονα και οι διαδικασίες για παρενόχληση εμπιστευτικά

Παροχές για εκπαίδευση των εργαζομένων σε όλα τα επίπεδα

Πολιτικές κατά των αντιποίνων σε όσες καταγγέλλουν την παρενόχληση και τις-τους
μάρτυρες.

Πολιτικές και διαδικασίες θα πρέπει να υιοθετούνται κατόπιν διαπραγμάτευσης και
διαβούλευσης με τις εκπροσώπισες-ους των εργαζομένων


Πώς να επικοινωνείτε σχετικά με την πολιτική της εταιρίας σας

Εκδώστε μια ισχυρή πολιτική κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης προερχόμενη από την ανώτατη διοίκηση λαμβάνοντας μια στάση «μηδενικής ανοχής».

Διασφαλίστε ότι θα την παραλάβει όλο το προσωπικό, είτε μέσω του εσωτερικού δικτύου ή μέσω ειδικού εγχειριδίου.

Βάλτε τις εργαζόμενες-ους να την υπογράψουν ως αναγνώριση ότι έλαβαν και διάβασαν την πολιτική.

Η πολιτική μπορεί επίσης να αναρτηθεί στο χώρο εργασίας.

Εάν υπάρχουν εργαζόμενες-οι των οποίων η κύρια γλώσσα δεν είναι τα Ελληνικά, μεταφράστε την πολιτική για τη σεξουαλική παρενόχληση ή μιλήστε τις-τους για αυτήν στη γλώσσα τις-τους.

Συζητήστε για την πολιτική αυτή με όλες τις νέες-ους υπαλλήλους και διασφαλίστε ότι τα τρίτα άτομα, όπως οι προμηθεύτριες-ες και οι πελάτισες-ες γνωρίζουν για την εταιρική πολιτική κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης. Επανεξετάστε
αυτή την πολιτική με τις εργαζόμενες-ους και επανεκπαιδεύστε τις-τους σε τακτική βάση.


Επιβάλετε τις πολιτικές

Δεχτείτε τα παράπονα για σεξουαλική παρενόχληση και διερευνήστε όλες τις καταγγελίες αναλυτικά, με επαγγελματισμό και ταχύτητα.

Διατηρείστε ένα ακριβές αρχείο της έρευνας και των ευρημάτων και διασφαλίστε ότι οι εργαζόμενες που κάνουν καταγγελίες δεν υφίστανται αντίποινα.

Λάβετε μέτρα για τη διασφάλιση της εμπιστευτικότητας και της έγκαιρης αντιμετώπισης των παραπόνων.

Λάβετε άμεση δράση όταν ανακαλύπτετε ή υποπτεύεστε ότι συμβαίνει σεξουαλική παρενόχληση και εφαρμόστε πειθαρχικά μέτρα όταν κάποιος εργαζόμενος έχει
εμπλακεί σε κάποιο περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης.

Δώστε την ευκαιρία για προσφυγή μέσω μιας διαδικασίας παραπόνων, δίνοντας διαφορετικές εναλλακτικές στις εργαζόμενες για την υποβολή παραπόνων, δηλ. επικοινωνία με την αρμόδια αρχή για τη σεξουαλική παρενόχληση, μια διευθύντρια, μια τηλεφωνική γραμμή εξυπηρέτησης, υποβολή παραπόνων μέσω email κλπ.

Οι οργανισμοί χρειάζεται να δώσουν έμφαση στα αιτήματα της μέσης εργαζόμενης.
Μια πολιτική είναι άχρηστη εάν δεν χρησιμοποιείται και οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό των εργαζομένων λένε ή κάνουν κάτι σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση.

Εκπαίδευση

Εκπαιδεύστε τις-τους αναφορικά με το θέμα και προωθήστε μια υγιή συζήτηση σχετικά με τις πολιτικές. Η συζήτηση και η διαβούλευση είναι καίρια για την καταπολέμηση των βαθιά ριζωμένων πατριαρχικών συμπεριφορών.

Οδηγίες κατά της βίας στο χώρο εργασίας Δ'

BIA ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΙΣ


Εκπαίδευση για την Αναγνώριση της Παρενόχλησης

Η δημιουργία μιας επιτροπής παραπόνων και μιας πολιτικής κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης βάζει γερά θεμέλια για ένα περιβάλλον εργασίας ελεύθερο από τη σεξουαλική παρενόχληση. Παρ’ όλα αυτά, αποτελεσματικά εκπαιδευτικά προγράμματα είναι απαραίτητα για την ευαισθητοποίηση/εκπαίδευση όλου του προσωπικού, ανδρών και γυναικών, ώστε να αναγνωρίσουν τη σεξουαλική παρενόχληση, να την αντιμετωπίσουν όταν συμβεί και να την προλάβουν. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα αποτελεί την καλύτερη μέθοδο για να διασφαλιστεί
η ορθή κατανόηση και η εφαρμογή της πολιτικής κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Η σεξουαλική παρενόχληση για όλους τους υπαλλήλους θα πρέπει να εξετάζει τις αντιλήψεις σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση, τον αντίκτυπο της σεξουαλικής παρενόχλησης για τις εργαζόμενες και το χώρο εργασίας, την κατανόηση των πολιτικών και των μηχανισμών υποβολής παραπόνων. Η εκπαίδευση της Επιτροπής Παραπόνων θα πρέπει να εξετάζει επιπλέον τις διαδικασίες της έρευνας, τις κατάλληλες δεξιότητες για τη διεξαγωγή της καθώς και την καταγραφή των διαδικασιών.

Λάβετε αυτά τα μέτρα για να προστατευτείτε εσείς και το προσωπικό σας. Αυτή είναι η οδός της προόδου!!!


Ξένη Βιβλιογραφία

Appelberg, K. (1996) Alcohol consumption and smoking: Associations with interpersonal conflicts at work and with spouse among 13,869 Finnish employees. Addiction Research, 1, 257-267.

Balloch, S., Pahl, J., & McLean, J. (1998) Working in the social services: Job satisfaction, stress and violence. British Journal of Social Work, 28, 329-350.

Barling, J. (1996) The prediction, experience, and consequences of workplace violence. In G.R.
VandenBos & E.Q. Bulatao (Eds). Violence on the Job (p2949). Washington, DC: American Psychological Association.

Bjorkqvist, K., Osterman, K. & Hjelt-Back, M. (1994) Aggression among university employees.
Aggressive Behaviour, 20, 173-184.

Brady, C (1999) Surviving the incident. In P. Leather, C. Brady, C. Lawrence, D.

Beale, & T. Cox (Eds). Work-Related Violence: Assessment and Intervention (p52-68). London: Routledge.

Castillo, D.N. (1995) Non-fatal violence in the workplace: Directions for future research. In C.Block & R.Block (Eds). Trends, Risks and Interventions in.

Lethal Violence: Proceedings of the Third Annual Spring Symposium of the Homicide Research Working Group (p225-235), Washington, DC: US Department of Justice.

CBI (2000) Focus on absence: Absence and labour turnover survey 2000. London: CBI.

Cooper, C.L. & Cartwright, S. (1997) An intervention strategy for workplace stress. Journal of Psychosomatic Research, 43, 7-16.

Doukmak, B. & Huber, B. (1995) III-health and Workplace Absenteeism in the Federal Republic of Germany: Initiatives for Prevention. Dublin, Ireland: European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions (Working Paper).

Einarsen, S. (1996) Bullying and Harassment at Work: Epidemiological and Psychological Aspects. PhD thesis, Department of Psychological Science, University of Bergen.

Einarsen, S. and Skogstad, A. (1996) Bullying at work: Epidemiological findings in public and private organisations. European Journal of Work and Organizational Psychology, 5, 185-201.

Einarsen, S. Matthiesen, S,B. and Mikkelsen, E.G. (1999) Tiden leger alle sar: Senvirkninger av mobbing I arbeidslivet. Institutt for Samfunnspsykologi, University of Bergen.

Einarsen, S., Raknes, B.I., Mathiesen, S.B. & Hellesoy, O.H. (1994) Mobbing og Harde Personkonflikter. Helsefarlig samspill pa arbeidsplassen. Sigma Forlag, London.

European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions (2000) Third European Survey on Working Conditions. Dublin, Ireland.

European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions (1997) Second European Survey on Working Conditions. Dublin, Ireland.

European Union (1996). In International Labour Organisation (1998) Violence on the Job – a Global Problem. Press Release, Monday 20 July 1998. Ref: ILO/98/30.

Flannery, R.B. (1996) Violence in the workplace, 1970-1995: A review of the literature. Aggression and Violent Behavior, 1, 57-68.

Glomb, T.M., Richman, W.L., Hullin, C.L. & Dragskow, F. (1997) Ambient sexual harassment. An integrated model of antecedents and consequences.

Organisational Behaviour and Human Decision Processes, 71, 309-328.Gordon, F. & Risley, D. (1999) The costs to Britain of workplace accidents and work-related ill health in 1995/6. Second Edition, HSE. London: HSE Books.

Gutek, B.A. & Koss, M.P. (1993) Changed women and changed organisations: Consequences of and coping with sexual harassment. Journal of Vocational Behaviour, 42, 28-48.

Hoel, H. & Cooper, C.L. (2000a) Destructive Conflict and Bullying at Work. November 2000, Unpublished Report, UMIST, UK.

Helge Hoel, Kate Sparks & Cary L. Cooper University of Manchester Institute of Science and Technology.

Kiely, J. & Henbest, A. (2000) Sexual Harassment at work: experiences from an oil refinery. Women in Management Review, 15, 65-80.

Kivimaki, M., Elovainio, M. & Vathera, J. (2000) Workplace bullying and sickness absence in hospital staff. Occupational and Environmental Medicine, 57, 656-660.

Koss, M.P. (1990) Changed lives: the psychological impact of sexual harassment. In M. Paludi (Ed). Ivory Power: Sexual Harassment on Campus. (p73-92). Albany, NY: SUNY Press.

Leather, P., Brady, C., Lawrence, C., Beale, D., & Cox T. (1999) Work-Related Violence: Assessment and Intervention. London: Routledge.

Leather, P., Lawrence, C., Beale, D., Cox, T., & Dixon, R. (1998). Exposure to occupational violence and the buffering effects of intra-organizational support. Work and Stress, 12, 161-178.

Leymann, H. (1990) Mobbing and psychological terror at workplaces. Violence and Victims, 5, 119-125.

Minnesota Advocates of Human Rights (1999) Sex Discrimination and Sexual Harassment in the Workplace in Bulgaria, March 1999.

Neeta Raymond Combat Law, Volume 2, Issue 3 http://www.indiatogether.org/combatlaw/ vol2/issue3/harass.htm

Quick, J.C., Murphy, L. R., & Hurrell, J.J. (1992) Stress and Well-being at Work: Assessments and Interventions for Occupational Mental Health. Washington, DC: American Psychological Association.

Richman, J.A., Rospenda, K.M., Nawyn, S.J., Flatherty, J.A., Fendrich, M., Drum, M.L. & Johnson, T.P. (1999) Sexual harassment and generalised.

Rippon, T.J. (2000) Aggression and violence in health care professions. Journal of Advanced Nursing, 31, 452-460.

Rogers, K. & Kelloway, E.K. (1997) Violence at work: Personal and organizational outcomes. Journal of Occupational Health Psychology, 2, 63.

Rowett, C. (1986) Violence in Social Work. Institute of Criminology, Occasional Paper No14. Cambridge University.

Schneider, K.T., Swan, S. & Fitzgerald, L.F. (1997) Job-related and psychological effects of sexual harassment in the workplace: Empirical evidence from two organizations. Journal of Applied Psychology, 82, 401-414.

Standing, H. & Nicolini, D. (1997) Review of workplace related violence. Health and Safety Executive. London: HSMO.

Warshaw, L.J. & Messite, J. (1996) Workplace violence: Preventive and interventive strategies. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 38, 993-1006.


Ελληνική Βιβλιογραφία

Αθανασιάδου, Χ., Πετροπούλου, Σ. Μιμίκου, Γ., «Οι συνθήκες της γυναικείας απασχόλησης στην Ελλάδα: 1980-2000», ΚΕΘΙ, Αθήνα, 2001.

Αράπογλου, Β. & Τσονίδης, Α., «ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ EQUAL: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΜΑΔΕΣ: «ΕΞΥΠΝΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ» ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ. ΔΡΑΣΗ 2: ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ: ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ» , ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ, 2007.

Αρτινοπούλου Β., Παπαθεοδώρου Θ., «Η σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας» Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη, 2006.

Βαϊου Ν., Στρατηγάκη Μ., «Η εργασία των γυναικών: Ανάμεσα σε δύο κόσμους». Σύγχρονα Θέματα, τ. 40: 14-23,1989.

Κ. Βαρσάμης, Ν. Μοσχοβάκου, Α. Μπαγινέτα, Μ.-Ι. Παρασκευά, «Οδηγός για Μετανάστριες: Δικαιώματα και Υποχρεώσεις», ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.), 2008.

Γιαννακούρου Μ. και Σουμελή Ε., «Ισότητα των αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών στις συλλογικές διαπραγματεύσεις», Αθήνα, Οκτώβριος 2002.

Γιαννακούρου Στ., «Η ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών κατά το Κοινοτικό και το Ελληνικό Εργατικό Δίκαιο», Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, 2008.

Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, και Γενική Γραμματεία Ισότητας, «ΙΣΟΤΗΤΑ στον εργασιακό χώρο… για την ενίσχυση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων κάθε επιχείρισης».

Ένωση Ελληνίδων Νομικών (2004) «Οδηγός για την ισότητα των φύλων στον τομέα της εργασίας και ειδικότερα στον τομέα του τουρισμού», υλικό που παράχθηκε στα πλαίσια της δράσης της Α.Σ. «Ίσες δυνατότητες- Ίσες ευκαιρίες», Κ.Π. EQUAL Α’ κύκλου. Ανακτήθηκε από την ιστοσελίδα της EQUAL: www.equal-greece.gr

Equal- Ανδρομέδα, «Οδηγός Δικτύωσης για θέματα ισότητας στον εργασιακό χώρο»,
Αθήνα, 2005.

Equal- Ανδρομέδα, «Οδηγός πολιτικής κινήτρων και επικοινωνίας για την ένταξη της ισότητας των δύο φύλων στις επιχειρήσεις».

Hirigoyen M.-F., «Ηθική Παρενόχληση στο χώρο της εργασίας», Εκδόσεις Πατάκη, 2002.

Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, «Οδηγός Νομικής Προστασίας. Δικαιώματα Γυναικών στην επαγγελματική, οικογενειακή και κοινωνική τους ζωή», Αθήνα, Οκτώβριος 2008.

Καρακιουλάφη Χρ., «Ψυχολογική βία και παρενόχληση στους χώρους εργασίας», Επετηρίδα «Εργασία 2004», Ινστιτούτο Αστικού Περιβάλλοντος και Ανθρώπινου Δυναμικού, Πάντειο Πανεπιστήμιο, σσ. 81-102., 2005.

Καρακιουλάφη Χρ., «Βία και παρενόχληση στους χώρους εργασίας» στο Παπαγεωργίου, Γ. (επιμ.) ‘Εμφυλοι μετασχηματισμοί, Πανεπιστήμιο Κρήτης, σσ.235-238, 2007.

Το ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ ( ΚΕ.Γ.ΜΕ., πρώην ΔΙΟΤΙΜΑ),
μεταξύ άλλων έχει εκδώσει τους εξής οδηγούς (www.genderissues.org.gr):

• «Μεθοδολογία αξιολογικής παρακολούθησης (benchmarking) των επιδόσεων των επιχειρήσεων
αναφορικά με την εφαρμογή των ίσων ευκαιριών μεταξύ εργαζομένων γυναικών
και ανδρών σε εθνικό επίπεδο».

• «Ανάπτυξη Μεθοδολογίας σχεδιασμού, εφαρμογής και παρακολούθησης Σχεδίων Ισότητας σε επιχειρήσεις (δημόσιου και ιδιωτικού τομέα)».

• «Οδηγός για την εφαρμογή μέτρων υπέρ της συμφιλίωσης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής».

• «Οδηγός καλών πρακτικών για τη βελτίωση της θέσης των γυναικών επαγγελματιών καιγια την αποφυγή σεξιστικών στερεοτύπων στα ΜΜΕ».

• «Οδηγός ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για γυναίκες μετανάστριες σχετικά με τα δικαιώματά τους τόσο έναντι του νόμου όσο και των θεσμών και των κοινωνικών υπηρεσιών (τρίγλωσσος)».

Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου Σ., «Προστασία στην απασχόληση και ισότητα των φύλων. Διεθνείς κανόνες και λειτουργία τους στην ελληνική έννομη τάξη. Στο συνέδριο του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου για τα δικαιώματα του ανθρώπου», Εκδόσεις Σάκκουλα, 1998.

Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου Σ., «From Formal to Substantive Gender Equality. The Proposed Amendment of Directive 76/207: Comments and Suggestions», Φορέας: Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου , Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλας, Αθήνα, 2001.

Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου Σ., «Συνταξιοδότηση και εναρμόνιση οικογένειας και εργασίας. Ζητήματα ουσιαστικής ισότητας των φύλων και δικαστικής προστασίας (με αφορμή την Δ.Ε.Κ. 26.03.2009 C-559/07», στο: Επιθεώρησις Δικαίου Κοινωνικής Ασφαλίσεως, έτος Ν΄, αρ. Τεύχους 11/610, 2009.

Leijenaar M., «Η ένταξη της ισότητας σε όλες τις πολιτικές: από τη θεωρία στην πράξη», πρακτικά ευρωπαϊκού συνεδρίου με θέμα Στρατηγικές για την Ισότητα των Φύλων. Ευρώπη – Ελλάδα 1996 – 2005, Αθήνα, ΚΕΘΙ, 2001.

Νίνα-Παζαρζή, Ε., «Φύλο και εργασιακές σχέσεις στην ευρωπαϊκή ένωση», ημερίδα Τ.Ε.Ι. Αθηνών, 7-12-2005, ιστοσελίδα: http://isotita.teiath.gr.

Παπάζογλου-Μητροπούλου Αιμ., «Η αρχή της ισότητας των φύλων και η εφαρμογή της κατά την πρόσβαση στην απασχόληση», Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, τ. 6, Απρίλιος 1997, σσ. 78-96.

«ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ μεταξύ της ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ
ΤΟΥ ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. και των ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ ΕΒΕΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ως προς την προώθηση ίσων ευκαιριών για γυναίκες και στις επιχειρήσεις.», Αθήνα, 2006.

Στρατηγάκη Μ., Το φύλο της κοινωνικής πολιτικής, εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα, 2007.

Σύνδεσμος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, (επιμ. Μαγγανάρα, Ι.) «Εργασία, Συνδικαλισμός και Ισότητα των Φύλων», Εισηγήσεις Σεμιναρίου, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα, Ιούλιος, 1998.

Συνήγορος του Πολίτη, Ειδική Έκθεση: «Ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και στις εργασιακές σχέσεις», Αθήνα, 2009.


Οι Συνθήκες σχετικές με τη διάκριση λόγω φύλου:

Ισότητα του φύλου μετά από τη Συνθήκη της Ρώμης

Η αρχή της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών υιοθετήθηκε από την Ευρωπαική Κοινότητα στο Άρθρο 141 (πρώην Άρθρο 119) της Συνθήκης της Ρώμης, ως το δικαίωμα «ίση αμοιβή για ίση εργασία». Η πρόνοια αυτή, αν και περιορισμένης έκτασης, εξελίχθηκε από το 1975 σε αριθμό Κοινοτικών εγγράφων, τα οποία διευκρίνησαν και ανέπτυξαν την βασική αυτή αρχή του Κοινοτικού Δικαίου.


Ισότητα του φύλου μετά από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ

Η Συνθήκη του Άμστερνταμ αφότου τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαίου 1999, η Ευρωπαική δέσμευση για ισότητα των φύλων ενισχύθηκε. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ ήταν ιδαίτερα σημαντική σε σχέση με την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών εντός της ΕΕ και αποτέλεσε μεγάλο βήμα στην υλοποίηση της ισότητας στον χώρο εργασίας.

Ισότητα του φύλου μετά από τη Συνθήκη της Λισαβώνας

Οι χώρες μέλη της Ευρώπης θα έχουν υποχρεώσεις, δυνάμει της Συνθήκης της Λισαβώνας, η οποία έχει πλέον κυρωθεί και θα τεθεί σε ισχύ τον Δεκέμβρη. Οι αλλαγές που εισήγαγε η Συνθήκη της Λισαβώνας στο τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών και ισότητα των φύλων σχετίζονται με δύο θέματα:

Η επιβεβαίωση της αρχής της ισότητας των φύλων και οι πολιτικές της ΕΕ στον τομέα της ισότητας των φύλων.

Για περισσότερες πληροφορίες για τις Συνθήκες παρακαλούμε να ακολουθήσετε τον σύνδεσμο: http://www.europal.europa.eu/document/activities/cont/200907/20090728ATT59207/200 90728ATT59207EN.pdf

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεως κατά των γυναικών υιοθετήθηκε το 1979 και από τον Μάρτιο του 2009, 185 χώρες έχουν κυρώσει την Συνθήκη για τα δικαιώματα των γυναικών.

Οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006.

Για το σύνολο των Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελληνικής Νομοθεσίας όσον αφορά την Ισότητα των Φύλων σας παραπέμπουμε στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων : www.isotita.gr

Επίσης για βιβλιογραφία και τεκμηρίωση σας παραπέμπουμε στο Κ.Ε.Θ.Ι. και στην βιβλιοθήκη που λειτουργεί. Περισσότερα στην ιστοσελίδα : www.kethi.gr


Καλές Πρακτικές και Υπηρεσίες- Οργανώσεις που ασχολούνται με θέματα ισότητας των φύλων στην Ελλάδα

Σημείωμα της ελληνικής εταίρου του προγράμματος:

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας.

Παρακάτω αναφέρουμε ενδεικτικά κάποιες αρχές, υπηρεσίες και (μη κυβερνητικές) γυναικείες οργανώσεις, οι οποίες παρέχουν πληροφόρηση ή υπηρεσίες νομικής ή- και ψυχολογικής στήριξης σε γυναίκες που υφίστανται διακρίσεις ή βία στην εργασία τους. Λόγω περιορισμένου χώρου σε αυτές τις οδηγίες, δεν μπορούμε να αναφερθούμε σε όλες τις υπηρεσίες της Πολιτείας, σε όλους τους συνδικαλιστικούς φορείς και σε όλες τις γυναικείες οργανώσεις που συνεργαστήκαμε στα πλαίσια αυτού του Ευρωπαϊκού Προγράμματος. Τις ευχαριστούμε όλες για την συνεργασία. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας www.ekpse.gr

1. Οι Αρχές και οι Υπηρεσίες της Πολιτείας

. Συμβουλευτικά Κέντρα για τη βία κατά των γυναικών, Γενική Γραμματεία Ισότητας
των Φύλων, ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
Διεύθυνση: Κέντρο Αθήνας: Νίκης 11, Σύνταγμα, 105 57, Αθήνα
Τηλέφωνο: Κέντρο Αθήνας: 210-3317305-6
Διεύθυνση: Κέντρο Πειραιά: Αλκιβιάδου 76, 185 32, Πειραιάς
Τηλέφωνο: Κέντρο Πειραιά: 210-4112091, 4129386. Φαξ: 210-4129101
Ιστοσελίδα: www.isotita.gr
Ηλεκτρονική διεύθυνση: Κέντρο Αθήνας: isotita4@otenet.gr,
Κέντρο Πειραιά: isal76pi@otenet.gr
Άτομο επικοινωνίας: Π. Κατσαργύρη


. Συνήγορος του Πολίτη. Ανεξάρτητη Αρχή-Κύκλος Ισότητας των Φύλων
Διεύθυνση: Χατζηγιάννη Μέξη 5, 11528, Αθήνα
Τηλέφωνο: Κεντρική γραμματεία ΣτΠ 210-7289600
Γραμματεία Κύκλου Ισότητας των Φύλων: 210-7289794
Φαξ: 210-7292129 Ιστοσελίδα: www.synigoros.gr
Ηλεκτρονική Διεύθυνση: diakriseis@synigoros.gr
Βοηθός Συνήγορου του Κύκλου Ισότητας των Φύλων: κ.Στ. Γιαννακούρου


. Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης-Τμήμα Ισότητας των Φύλων-
Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.)
Διεύθυνση: Πειραιώς 40, 10182, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-5295141, 5295182 Ιστοσελίδα: www.ypakp.gr


. Κέντρο Ερευνών Για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.)
Διεύθυνση: Χ. Τρικούπη 51 & Βαλτετσίου, 106 81, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-3898000 Ιστοσελίδα: www.kethi.gr
Ηλεκτρονική διεύθυνση: kethi@kethi.gr Άτομο επικοινωνίας: Ειρήνη Μάρη


2. Κάποια Σωματεία εργαζομένων

. Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (Γ.Σ.Ε.Ε.)
Διεύθυνση: Πατησίων 69 & Αινιάνος 2-4, 10434, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-8202284, 210-8202198 Ιστοσελίδα: www.gsee.gr
Τμήματα: 1. Γραμματεία Γυναικών Γ.Σ.Ε.Ε.
2. Νομική Υπηρεσία Γ.Σ.Ε.Ε.
Επικοινωνία: Βαρχαλαμά Έλλη, Δικηγορίνα – Νομική Σύμβουλος Γ.Σ.Ε.Ε.


. Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδας (Ο.Τ.Ο.Ε.).
Τμήμα: Γραμματεία Ισότητας
Διεύθυνση: Σίνα και Βησσαρίωνος 9, 10672, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-3647712, 3647668, Φαξ: 210-3640429
Ιστοσελίδα: www.otoe.gr/isotita
Ηλεκτρονική διεύθυνση: kanta@otoe.gr
Άτομο επικοινωνίας: Προεδρίνα Γραμματείας Ισότητας: κ.Σ. Κάντα


. Παναττική Ένωση Καθαριστριών & Οικιακού Προσωπικού, Μέλος. Ε.Κ.Α. και Ο.Ι.Υ.Ε.
Διεύθυνση: Γ.Σεπτεμβρίου 48β, 10433, Αθήνα
Τηλέφωνο και Φαξ: 210-8221083
Ιστοσελίδα: www.pekop.wordpress.com
Ηλεκτρονική διεύθυνση: pekop1999@gmail.com
Άτομο επικοινωνίας: Βλασία Παπαθανάση


. Ανώτατη Διοίκηση Ενώσεων Δημοσίων Υπαλλήλων (Α.Δ.Ε.Δ.Υ)
Τμήμα: Γραμματεία Γυναικών
Διεύθυνση: Φιλελλήνων και Ψύλλα 2, 10557, Αθήνα
Τηλέφωνο: 213-1616900, Φαξ: 210-3246165
Ιστοσελίδα: www.adedy.gr
Ηλεκτρονική διεύθυνση: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr
Πρόσωπο Επικοινωνίας: Προεδρίνα Γραμματείας Γυναικών κ. Δ. Σπανού


3. ΜΚΟ Γυναικείες Οργανώσεις

. Σύνδεσμος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (Σ.Δ.Γ.)
Διεύθυνση: Σκουφά 60, 10680, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-3626460
Ιστοσελίδα: www.leaguewomenrights.gr
Ηλεκτρονική διεύθυνση: L.women-rights@otenet.gr


. Κέντρο Γυναικείων Μελετών Και Ερευνών (ΚΕ.Γ.Μ.Ε)
Διεύθυνση: Νίκης 24, 105 57, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-3244380, Φαξ: 210-3227706
Ιστοσελίδα: www.genderissues.org.gr
Ηλεκτρονική διεύθυνση: diotima@otenet.gr
Άτομο επικοινωνίας: Γεωργία Καραχάλιου


Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι το ΚΕ.Γ.Μ.Ε. υποστηρίζει το:

. Δίκτυο Ενίσχυσης και Στήριξης Μεταναστριών (Δ.Ε.Σ.Με.)
Περισσότερες πληροφορίες για το δίκτυο στην ιστοσελίδα του ΚΕ.Γ.Μ.Ε
www.genderissues.org.gr Τηλέφωνο: 210-3244380
Πρόσωπο Επικοινωνίας: Ερμιόνη Μήτση
Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: diotima@otenet.gr


. Χριστιανική Ένωση Νεανίδων Ελλάδος (Χ.Ε.Ν.Ελλάδος)
Τμήματα: 1.Κοινωνικής Υπηρεσίας και, 2. Κέντρο Απασχόλησης για Γυναίκες
Διεύθυνση: Αμερικής 11, 106 72, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-3624291, Φαξ: 210-3622400
Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: xene1@xen.gr


Κοινωνική Υπηρεσία ΧΕΝ Ελλάδος:
Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: xene4@xen.gr Ιστοσελίδα: www.xen.gr
Επικοινωνία: Νατάσσα Πανταζή – Υπεύθυνη Ανάπτυξης και Προγραμμάτων- Σύλβια Ιωάννου – Κοινωνική Λειτουργός και Σύμβουλος Απασχόλησης-Δέσποινα Παναγοπούλου – Διοικητική Υποστήριξη παρέχεται έντυπο και ηλεκτρονικό πληροφοριακό υλικό για θέματα εργασίας, εκπαίδευσης και κατάρτισης.


. Ελληνικό Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης
Διεύθυνση: Αμαλιάδος 15, 115 23, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-6411449, 210-9700814
Ιστοσελίδα: www.enow.gr
Επικοινωνία: Νίκη Ρουμπάνη


. Ένωση Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε.)
Διεύθυνση: Ηπείρου 53, 104 39 Αθήνα
Tηλέφωνο: 210-8225354, Φαξ: 210-8234954
Ιστοσελίδα: www.ege.gr
Hλεκτρ/κή Δ/νση: mary_plaka@yahoo.gr (Υπάρχει _ μεταξύ mary και plaka)
Επικοινωνία: Λιάκου Αγγελική

Το κείμενο για την Αγγλική Έκδοση των Οδηγιών επιμελήθηκε η Mental Health Europe.


Την Ελληνική Έκδοση των Οδηγιών επιμελήθηκε η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας.
Ομάδα εργασίας: Αθηνά Φραγκούλη, Παναγιώτα Φίτσιου

Μετάφραση των οδηγιών: Κατερίνα Κόλλια. Επιμέλεια κειμένου: Παναγιώτα Φίτσιου


ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
MENTAL HEALTH EUROPE - SANTE MENTALE EUROPE aisbl
• Boulevard Clovis, 7 • B-1000 Bruxelles
• T +32 2 280 04 68 • F +32 2 280 16 04
• E-mail info@mhe-sme.org • www.mhe-sme.org


Αυτές οι οδηγίες έχουν εκδοθεί με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Δικαιοσύνης, Ελευθερίας και Ασφάλειας, Πρόγραμμα DAPHNE III 2007-2013 , για την καταπολέμηση της Βίας εναντίον των Γυναικών, των Παιδιών, των Νέων, την προστασία των θυμάτων και των ομάδων σε κίνδυνο.

Οδηγίες αναφοράς για τις εργαζόμενες, ώστε να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν τη βία και την παρενόχληση στο χώρο εργασίας και χρήσιμες οδηγίες για τις εργοδοσίες πάνω στις καλές πρακτικές για την πρόληψη της βίας και της παρενόχλησης κατά των γυναικών στην εργασία.